Isaiah 53:10

⇒ ENGLISH BELOW

1. “YHWH vui thích” – וַֽיהוָ֞ה חָפֵ֤ץ (va-YHWH ḥāfēṣ)

ḥāfēṣ = “vui thích, ưng thuận, chấp nhận”.
👉 Không mang nghĩa “tàn nhẫn”, mà chỉ rằng điều này nằm trong ý định của YHWH.
Ở đây, YHWH được nói đến ở ngôi thứ 3 (người thuật chuyện kể về Ngài).

2. “Nghiền nát – làm bệnh tật” – דַּכְּאוֹ הֶחֱלִי (dakkə’ô heḥĕlî)

dakkə’ô = “nghiền nát, đè bẹp”.
heḥĕlî = “làm bệnh tật, làm đau yếu”.
👉 Không chỉ là “giết chết”, mà nhấn mạnh đến sự đau khổ, bệnh tật, yếu đuối.
👉 Không phải người bệnh tật, yếu đuối nào cũng là bị nguyền rủa. Nhưng nhờ họ mà sự lỗi được chuộc lại.

3. “Nếu ngươi đặt” – אִם־תָּשִׂים (’im-tāśîm)

tāśîm = động từ “ngươi đặt / ngươi dâng”.
👉 Ở đây là ngôi 2 số ít → chỉ người nghe.
Nghĩa là: Israel, hoặc mọi người đọc/nhìn nhận, phải “đặt” sự sống của người chịu khổ như một của lễ chuộc lỗi.
👉 Dù sự sống người ấy đã bị nghiền nát, nhưng nếu BẠN không đặt sự sống ấy thành của lễ cho bạn dâng cho YHWH, thì bạn cũng không có được sự chuộc.

4. “Sự sống người ấy” – נַפְשׁוֹ (nap̄šô)

Gốc: נֶפֶשׁ (nephesh) = “sự sống, bản ngã, hơi thở, linh hồn”.
-ô = “của người ấy”.
👉 “nap̄šô” là toàn bộ sự sống của người chịu khổ (không phải chỉ linh hồn trừu tượng).

5. “Của lễ chuộc lỗi vô ý” – אָשָׁם (’āšām)

a – “Của lễ chuộc lỗi” 

Nghĩa gốc: “của lễ bồi thường, của lễ chuộc lỗi vì tội”.

Lê-vi Ký 5:14–19; 7:1–10:

Của lễ ’āšām được dâng khi có hành vi xúc phạm điều thánh hoặc gây thiệt hại  cho người khác.

Người dâng phải:

1. Đem một con đực chiên hoặc dê không tì vít đến.
2. Đền bù phần đã gây thiệt hại, cộng thêm 1/5.
3. Dâng con sinh tế ấy để được tha thứ.

Khác với “của lễ chuộc tội (ḥaṭṭā’t)”:

“Của lễ chuộc lỗi (’āšām)” nhấn mạnh sự đền bùtrách nhiệm với hậu quả gây ra.

b – Lỗi vô ý (Hebrew: bišgāgāh – בשגגה)

Nghĩa: “sai lầm, vô tình, không biết, thiếu hiểu biết, không cố ý”.
Trong Luật pháp Môi-se, của lễ chuộc lỗi (’āšām) và của lễ chuộc tội (ḥaṭṭā’t) đều liên quan đến lỗi vô ý.

c – Tội cố ý (beyād rāmāh)

 Đối lập là TỘI CỐ Ý, bạo nghịch (beyād rāmāh – “tay giơ cao”, tức là tội có ý chống nghịch YHWH).

✨️Dân số Ký 15:30–31:

“Nhưng ai cố ý phạm tội, hoặc người sanh trong xứ, hay là khách ngoại bang, thì ai đó khinh bỉ Ðức YHWH; người sẽ bị truất khỏi dân sự mình,
 Bởi vì nó đã KHINH THƯỜNG LỜI của YHWHPHÁ BỎ ĐIỀU RĂN của Ngài, linh hồn ấy hẳn sẽ bị cắt đứt; tội lỗi của nó ở trong chính nó.”
→ không có luật sinh tế để chuộc , người đó phải bị loại bỏ. Tội lỗi vẫn ở lại với người ấy.

6. “Thấy dòng dõi” – יִרְאֶה זֶרַע (yir’eh zeraʿ)

zeraʿ = “hạt giống, dòng dõi, hậu duệ”.
👉 Có thể nói về con cháu theo huyết thống, hoặc chỉ về dòng dõi thuộc linh (sinh ra nhờ Linh Khí của người ấy)

7. “Kéo dài ngày” – יַאֲרִיךְ יָמִים (ya’arîḵ yāmîm)

Nghĩa đen: “kéo dài tuổi thọ, sống lâu ngày”.
👉 Một cách nghịch lý: người chịu khổ (bị nghiền nát) lại được hứa kéo dài sự sống. Sự sống này là sự sống trên mặt đất sau khi bị nghiền nát và phục hồi, hay sự sống sau khi chết và sống lại?

8. “Ý muốn YHWH thành công” – וְחֵפֶץ יְהוָה בְּיָדוֹ יִצְלָח

(wə-ḥēfeṣ YHWH bə-yādô yiṣlaḥ)

ḥēfeṣ = ý định, điều YHWH ưa thích.
yiṣlaḥ = thành công, được làm cho thịnh vượng.
👉 Ý muốn của YHWH được hoàn tất qua tay người ấy.

📌 Tóm lại

Isaiah 53:10 không chỉ là một câu tiên tri mơ hồ, mà chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa:
  • ✨️YHWH là Đấng ưng thuận kế hoạch này.
  • 🫵“Ngươi” (ngôi 2) = Israel / mọi người đọc, được mời gọi nhìn nhận người chịu khổ như của lễ chuộc lỗi.
  • 👉 Lỗi chỉ được chuộc khi là lỗi vô ý. Không có sinh tế chuộc nếu là tội cố ý khinh thường lời YHWH và phá bỏ điều răn của Ngài.
  • 🧍‍♂️ “Sự sống” (nephesh) = toàn bộ sự sống của người chịu khổ – không chỉ là tinh thần, mà cả bản ngã, hơi thở, sự tồn tại.
  • 🌱 “Thấy dòng dõi – kéo dài ngày” = nghịch lý của người chịu khổ: sau sự nghiền nát và đau yếu, lại có sự sống tiếp diễn, dòng dõi mới xuất hiện, và sự trường tồn vượt khỏi nỗi khổ.
  • 🤲 “Ý muốn YHWH thành công” = chính qua sự hy sinh này, kế hoạch của YHWH được hoàn tất, chứ không phải bị phá hỏng.

✅ Chốt câu dịch

“Nhưng YHWH đã ưng thuận nghiền nát người ấy, làm cho đau yếu; nếu ngươi đặt sự sống người ấy làm của lễ chuộc lỗi, người ấy sẽ thấy dòng dõi, sẽ kéo dài ngày, và ý muốn của YHWH sẽ thành công trong tay người ấy.”



ENGLISH


1. “YHWH was pleased” – וַֽיהוָ֞ה חָפֵ֤ץ (va-YHWH ḥāfēṣ)

ḥāfēṣ = “to delight in, to approve, to accept.”

It does not mean “cruelty,” but indicates that this lies within YHWH’s intention.
Here, YHWH is spoken of in the third person (the narrator speaks about Him).


2. “Crush — make sick” – דַּכְּאוֹ הֶחֱלִי (dakkə’ô heḥĕlî)

dakkə’ô = “to crush, to pulverize, to break down.”
heḥĕlî = “to make sick, to cause weakness/illness.”

This does not only mean “to kill,” but emphasizes suffering, sickness, weakness.
Not every sick or weak person is “cursed.” Yet through such suffering, iniquity is atoned for.


3. “If you place” – אִם־תָּשִׂים (’im-tāśîm)

tāśîm = the verb “you place / you set / you present.”

Here it is 2nd person masculine singular → addressing the listener.
Meaning: Israel, or every reader/observer, must “place” the life of the suffering one as a guilt offering.

Even if his life has been crushed, if YOU do not place that life as an offering for you to present to YHWH, then you do not receive atonement.


4. “His life” – נַפְשׁוֹ (nap̄šô)

Root: נֶפֶשׁ (nephesh) = “life, self, breath, soul.”
ô = “his.”

nap̄šô refers to the whole life of the suffering one (not merely an abstract “soul”).


5. “Guilt offering for unintentional wrong” – אָשָׁם (’āšām)

a) “Guilt offering”

Core sense: “reparation offering, guilt offering for wrongdoing.”

Leviticus 5:14–19; 7:1–10:

The ’āšām is offered when one has violated holy things or caused loss/damage to another.

The offerer must:

  1. bring an unblemished male ram or goat,
  2. repay what was damaged plus one-fifth,
  3. offer the sacrifice to receive forgiveness.

Unlike the “sin offering” (ḥaṭṭā’t), the ’āšām stresses restitution and responsibility for consequences.

b) Unintentional error (Hebrew: bišgāgāh – בשגגה)

Meaning: “mistake, inadvertent, unknowingly, lack of knowledge, not deliberate.”

In the Law of Moses, both ’āšām and ḥaṭṭā’t are linked with unintentional offenses.

c) Deliberate sin (beyād rāmāh)

The opposite is deliberate, high-handed rebellion (beyād rāmāh = “with a raised hand,” i.e., defiant sin against YHWH).

Numbers 15:30–31:
“But the person who does anything with a high hand… that one reviles YHWH… because he has despised the word of YHWH and has broken His commandment… his iniquity is on him.”

→ there is no sacrificial provision to atone; the person must be cut off. The sin remains with him.


6. “He will see offspring” – יִרְאֶה זֶרַע (yir’eh zeraʿ)

zeraʿ = “seed, offspring, descendants.”

It can refer to physical descendants, or to spiritual offspring (born through the Spirit of that one).


7. “He will prolong days” – יַאֲרִיךְ יָמִים (ya’arîḵ yāmîm)

Literal: “to lengthen days, to live long.”

A paradox: the suffering one (crushed) is promised an extended life.
Is this life on earth after being crushed and restored, or life after death and resurrection?


8. “The will of YHWH will prosper” – וְחֵפֶץ יְהוָה בְּיָדוֹ יִצְלָח

(wə-ḥēfeṣ YHWH bə-yādô yiṣlaḥ)

ḥēfeṣ = intention, what YHWH delights in.
yiṣlaḥ = to succeed, to prosper, to be made to flourish.

YHWH’s purpose is completed through his hand.


Summary

Isaiah 53:10 is not a vague prophecy; it contains layered meaning:

  • YHWH is the One who approves this plan.
  • “You” (2nd person) = Israel / every reader is invited to recognize the sufferer as a guilt offering.
  • Atonement applies to unintentional wrong; there is no sacrificial atonement for defiant sin that despises YHWH’s word and breaks His command.
  • “Life” (nephesh) = the whole life of the sufferer—not merely spirit, but self, breath, existence.
  • “Seeing offspring — prolonging days” = the paradox: after crushing and sickness comes continuing life and a new line of offspring, enduring beyond suffering.
  • “YHWH’s will prospers” = through this offering, YHWH’s purpose is fulfilled, not thwarted.

Final translation

“But YHWH was pleased to crush him, causing him to be made sick; if you place his life as a guilt offering, he will see offspring, he will prolong days, and the will of YHWH will prosper in his hand.”


-chatgpt-

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.