Trong Kinh Thánh, nhiều đoạn mô tả sự việc hoặc con người như đã “có từ trước khi sáng thế”. Nhưng khi xem kỹ, không phải lúc nào điều đó cũng có nghĩa là tiền hữu thực thể (đã hiện hữu thật sự từ trước). Thường thì, đó là cách diễn đạt về sự tiền định trong kế hoạch đời đời của YHWH.
Mục lục
bấm vào để hiện
I. 1 Phi-e-rơ 1:20 – Đấng Xức Dầu được biết trước
> “Đấng ấy vốn đã được biết trước từ trước khi sáng thế, nhưng đã được bày tỏ trong những thời cuối cùng vì anh em.”
Từ khóa: προεγνωσμένου = “được biết trước”.
Ý nghĩa: Đấng Xức Dầu không cần phải “hiện hữu từ trước sáng thế”, nhưng đã được YHWH biết trước và định sẵn để đến trong thời cuối cùng.Đây là mô-típ rõ ràng về tiền định, không phải tiền hữu.
II. Giê-rê-mi 1:5 – Ngôn sứ được định trước
> “Trước khi Ta nắn ngươi trong bụng mẹ, Ta đã biết ngươi; Trước khi ngươi ra khỏi lòng mẹ, Ta đã biệt riêng ngươi, lập ngươi làm tiên tri cho các nước.”
Giê-rê-mi không thể nào tồn tại trước khi được sinh ra.Nhưng YHWH nói rằng Ngài đã biết trước và chọn ông cho sứ mạng tiên tri.Đây là một ví dụ sống động về tiền định cá nhân.
III. Thi Thiên 139:16 – Ngày tháng được viết sẵn
> “Mắt Chúa đã thấy thể chất vô hình của con; Trong sách Ngài chép mọi ngày định cho con, Khi chưa có một ngày nào.”
Trước khi ông ra đời, mọi ngày của ông đã được YHWH định sẵn.Đây là sự tiền định ở mức cuộc đời cá nhân: mọi ngày tháng được ghi chép trước khi chúng xảy ra.IV. Ê-sai 49:1, 5 – Người Tôi Tớ được gọi từ lòng mẹ
> “YHWH đã gọi ta từ trong lòng mẹ, Từ trong ruột mẹ Ngài đã nhắc đến tên ta… YHWH, Đấng nắn ta từ trong bụng mẹ để làm đầy tớ Ngài, phán như vầy.”
Nhấn mạnh sự tiền định cho một sứ mạng đặc biệt, trước khi con người ấy sinh ra.
Điều này cũng trùng hợp với Giê-rê-mi và Thi Thiên 139.V. Châm Ngôn 8:22–23 – Sự Khôn Ngoan từ trước khi đất có
> “YHWH dựng nên ta lúc khởi đầu công việc Ngài, Trước các công trình cổ xưa của Ngài. Ta đã được lập lên từ đời đời, Từ ban sơ, từ trước khi đất có.”
Đây là nhân cách hóa “Khôn Ngoan”, không phải một hữu thể riêng biệt. Nhưng cho thấy cách diễn đạt từ trước khi đất có để mô tả Ý NIỆM, SỰ TÍNH TOÁN đã ở trong kế hoạch của YHWH.
Tổng Kết
Các câu trên cho thấy:
- “Trước sáng thế” trong Kinh Thánh thường nói về kế hoạch đời đời của YHWH, chứ không nhất thiết mô tả sự tồn tại thực thể.
- 1 Phi-e-rơ, Giê-rê-mi, Thi Thiên, Ê-sai, Châm Ngôn đều khẳng định mô-típ này: “được định trước, được biết trước, được chọn trước”.
⇒ Đây là bối cảnh rộng để hiểu những câu như Giăng 17:5: có thể diễn đạt theo cách nhìn tiền định – tức vinh hiển của Con đã nằm trong kế hoạch của Cha từ trước sáng thế, trong sự khôn ngoan của Cha, và giờ được bày tỏ.
Ghi chú nhỏ:
Có đoạn trong thư Ê-phê-sô (ngụy thư của Phaolô) cũng viết rằng “Ngài đã chọn chúng ta trong Ngài trước khi sáng thế” (Eph 1:4).
Ý nghĩa: Chúng ta rõ ràng không hiện hữu từ trước sáng thế.Nhưng Kinh Thánh vẫn nói chúng ta được “chọn trong Ngài” từ trước đó → nghĩa là YHWH đã định kế hoạch cứu rỗi từ trước khi tạo dựng.