Khi học về ngày Sabbath trong Kinh Thánh, ta thường gặp cụm từ:
> “Chớ làm công việc nào trong ngày đó.”
Nhưng “công việc” ở đây không phải là bất kỳ hoạt động nào, mà là một từ rất cụ thể trong tiếng Hê-bơ-rơ: melakhah (מְלָאכָה).
Mục lục
bấm vào để hiện
“Melakhah” là gì?
Có phải mọi việc ăn uống, đi lại, hay nói chuyện đều là “melakhah” và bị cấm?
Câu trả lời là: Không.
“Melakhah” là các hành động mang tính sáng tạo, xây dựng, sản xuất hoặc hoàn thiện – tức là những công việc có mục đích rõ ràng, có kết quả vật chất hoặc nghệ thuật cụ thể.
Dưới đây là tổng hợp các loại “melakhah” được đề cập trong Kinh Thánh – để giúp bạn hiểu rõ và áp dụng chính xác:.
1. 
Melakhah – Hành động của YHWH trong công cuộc Sáng Tạo
Sáng Thế Ký 2:2–3
> “Đức Chúa Trời ngưng công việc (melakhah) mà Ngài đã làm… và nghỉ ngày thứ bảy.”
→ Đây là lần đầu tiên từ “melakhah” xuất hiện.
.
Kết luận:YHWH đặt gương mẫu – ngưng mọi hành động tạo dựng mới → để con người làm theo vào ngày Sabbath.
.
2. 
Melakhah – Những lời cấm rõ ràng từ YHWH về ngày Sabbath
Xuất Ê-díp-tô 20:9–10> “Trong sáu ngày ngươi làm công việc (melakhah)… nhưng ngày thứ bảy là ngày nghỉ cho YHWH Đức Chúa Trời ngươi: ngươi chớ làm bất kỳ công việc (melakhah) nào…”
Xuất Ê-díp-tô 31:14–15> “Ai làm công việc (melakhah) trong ngày đó thì phải bị giết.”
Lê-vi Ký 23:7–8> “Không được làm công việc (melakhah) nào trong ngày lễ thánh.”
Giê-rê-mi 17:22–24> “Không được mang gánh nặng… hay làm bất kỳ công việc (melakhah) nào vào ngày Sabbath.”
Dân Số Ký 15:32–36Người nhặt củi trong ngày Sabbath bị xử tử – vì nhặt củi bị xem là melakhah.
Kết luận:Melakhah là phạm trù bị cấm tuyệt đối trong ngày Sabbath – bao gồm cả những hành động tưởng chừng nhỏ nhặt, nếu chúng mang tính xây dựng hoặc tạo ra kết quả vật chất, trong đó có cả việc nấu nướng?.
3. 
Melakhah – Công việc trong việc xây dựng Đền Thờ
Xuất Ê-díp-tô 36:1–5Bết-sa-lê-ên và Ô-hô-li-áp cùng các nghệ nhân được Thần ban năng lực để “thi hành mọi công việc (melakhah)” – gồm khắc, dệt, chạm trổ...
I Sử Ký 9:13> Những người “đủ điều kiện để làm công việc (melakhah) trong nhà của Đức Chúa Trời.”
II Sử Ký 24:12, I Các Vua 5:16, Nê-hê-mi 4:15Các “người làm công việc (melakhah)” xây dựng Đền Thờ, sửa tường thành, tu sửa bàn thờ.
.
Lưu ý: Việc xây dựng, chế tác, thi công là melakhah, nhưng sự thờ phượng, hát lễ, hoặc thi hành nghi lễ không bị cấm trong ngày Sabbath..
Kết luận:Melakhah không đồng nghĩa với việc thờ phượng. Việc thờ phượng được duy trì trong Sabbath, nhưng việc thi công xây dựng hay chế tạo vật dụng thánh thì bị ngưng.
4. 
Melakhah – Công việc trong đời sống thường nhật của con người
Đây là nhóm dễ hiểu nhất – gồm những việc mà người Do Thái thường làm để kiếm sống, sản xuất hoặc tạo ra vật chất.
.
Giô-na 1:8 – “Nghề nghiệp (melakhah) của ông là gì?” Sáng Thế 39:11 – “Giô-sép vào nhà để làm công việc (melakhah)” → quản gia, điều hành. Nê-hê-mi 10:31Buôn bán, mang hàng hóa – melakhah bị cấm vào Sabbath.
Nê-hê-mi 13:15> “Trong những ngày ấy, tôi thấy tại Giu-đa có những người đang ép nho trong ngày Sabbath, mang đống lúa, chất lên lừa… và mang vào Giê-ru-sa-lem…”
→ Đây là ví dụ rõ ràng nhất: thu hoạch, ép, vận chuyển → tất cả đều bị xem là vi phạm ngày Sabbath
Giê-rê-mi 17:21-22“Hãy giữ gìn chính mình và đừng mang gánh nặng nào vào ngày Sabbath… cũng đừng làm bất kỳ công việc nào (melakhah) trong ngày đó…”
→ Ở đây, mang gánh nặng trong bối cảnh thời xưa thường gắn liền với vận chuyển nông sản: bó lúa, giỏ trái cây, rượu nho, dầu ô-liu…
Giê-rê-mi 52:15> “… cả những người thợ làm công việc (melakhah)” → thợ rèn, thợ gỗ, thợ khắc.
.
Kết luận: Công việc sinh hoạt thường ngày có tính tạo ra giá trị vật chất – đều bị xếp vào “melakhah” và không được làm trong ngày nghỉ thánh.
.
KẾT LUẬN
Từ “melakhah” không phải là mọi việc bạn làm, mà là mọi công việc có chủ đích, tạo ra sản phẩm, năng lượng, hoặc kết quả cụ thể.
Vào ngày Sabbath, YHWH truyền dạy con người ngưng tất cả những hành động ấy – để dành trọn sự chú tâm cho Đấng Tạo Hóa, và để chính tâm linh mình được phục hồi.
Quan điểm cá nhân:
Theo mình hiểu melakhah là nói đến công việc tạo ra của cải, vật chất, lo cho cuộc sống, trong đó việc nấu nướng cũng là tạo ra đồ ăn/vật chất.
Vậy cấm melakhah nghĩa là cấm mọi hoạt động liên quan đến công việc lo cho cuộc sống: lao động, kiếm tiền, làm việc nhà…? Nhưng ko cấm ăn uống, ngủ nghỉ và vui chơi?