Mục lục
bấm vào để hiện
Nghĩa gốc của từ “Tsedeq”
Trong tiếng Hebrew, “צֶדֶק – tsédeq” nghĩa là “sự đúng đắn, ngay thẳng, phù hợp với chuẩn mực”.
- Gốc của nó là צ־ד־ק (ṣ-d-q), mang nghĩa “được nắn thẳng, được xem là đúng”.
Từ này không chứa danh “Yah” hay “YHWH”, nhưng toàn bộ ý nghĩa của nó chỉ có giá trị khi chuẩn mực ấy xuất phát từ YHWH, vì chính Ngài là Đấng định nghĩa điều đúng.
Từ Hebrew tsedeq thường được dịch là “công bình” hay “công chính”, nhưng nghĩa gốc là được chỉnh lại cho đúng, được đặt vào vị trí thuận hợp với YHWH.Có thể tạm hiểu là ‘sự đúng đắn’ hay ‘sự đúng hướng’
—
“Tsedeq” – Mối quan hệ đúng đắn với YHWH
Khi dùng cho con người, “tsedeq” không nói về đạo đức tự thân, mà nói về mối quan hệ đúng đắn với YHWH — tức là được Ngài đặt lại đúng vị trí, được soi sáng để đi trên đường ngay.- Áp-ra-ham tin YHWH, và điều đó được kể là “tsedeq” , vì ông đứng đúng chỗ trong mối quan hệ với Ngài.
- No-ê được gọi là người “tsedeq” giữa thế hệ mình, vì ông bước đi với YHWH khi cả đất đều bại hoại.
- Gióp, khi gặp YHWH, đã thừa nhận mình sai và ăn năn, để trở lại đúng chỗ.
Tất cả họ đều là “người “tsedeq” ” không phải vì hoàn hảo, mà vì được YHWH làm cho đúng.—
Ba ký tự và ý nghĩa hình tượng
Chữ צ (Tsadi) trong dạng Paleo giống người đang quỳ hay móc câu, biểu tượng cho sự khiêm hạ và thuận phục, được kéo về đúng hướng.
- Chữ ד (Dalet) nghĩa là “cửa”, gợi hình ảnh mở lòng, bước vào nhà của YHWH, đi qua ngưỡng giao ước.
- Chữ ק (Qof) tượng trưng cho mặt trời mọc sau đường chân trời, nghĩa là sự soi sáng, sự thánh hóa từ trên cao.
Khi ghép lại, “צֶדֶק – tsedeq” miêu tả người khiêm hạ, mở lòng, và được ánh sáng của YHWH chiếu đến để trở nên ngay thẳng.—
Những từ và danh cùng gốc này
Cùng gốc này sinh ra các dạng khác:- tsedaqah – hành vi đúng đắn
- tsaddiq – người ngay thẳng
- tsadaq – được kể là đúng.
Một số danh người Hebrew mang gốc này:- Melchizedek (Malki-tsedeq) nghĩa là “Vua của sự công bình”,
- Adoni-zedek nghĩa là “Chúa của sự công bình”.
Các danh này cho thấy “tsedeq” vốn gắn liền với quyền cai trị và bản chất công bình của YHWH — Ngài là nguồn của mọi điều ngay thẳng.
—
“Tsedeq” khi nói về YHWH
Khi “tsedeq” mô tả con người, nó nói về kết quả được soi sáng.
Nhưng khi mô tả YHWH, ý nghĩa đảo ngược: Ngài không được soi sáng, vì chính Ngài là ánh sáng và chuẩn mực soi cho muôn vật. Do đó, “tsedeq” của YHWH không phải là “công bình” theo nghĩa được xét xử đúng, mà là “công bình” – bản tánh vốn ngay thẳng, tiêu chuẩn tuyệt đối cho sự đúng đắn.Thi Thiên 145:17 nói: “YHWH là Đấng công bình trong mọi đường lối Ngài.”
—
Những câu Kinh Thánh tiêu biểu
“Ngài dẫn tôi trong các nẻo “tsedeq” vì danh Ngài.” — Thi Thiên 23:3
“Sự “tsedeq” của người trọn vẹn làm thẳng đường mình.” — Châm ngôn 11:5
“Áp-ra-ham tin YHWH, và điều đó được kể là “tsedeq” .” — Sáng thế 15:6
“ Tsedeq và công lý là nền của ngôi Ngài.” — Thi Thiên 89:14
—
Kết luận
Tsedeq là một từ vừa đơn giản vừa sâu thẳm.
Với con người, nó nghĩa là được YHWH nắn lại, soi sáng, và đặt vào đúng vị trí.
Với YHWH, nó là bản chất Ngài — Đấng Công bình, nguồn của mọi chuẩn mực.
—
_chatgpt_
___
Quan điểm cá nhân:
Nghĩa gốc của từ này vốn là “sự đúng đắn theo chỉ dẫn của YHWH”, nên nó không thể tách rời đường lối và lề luật của Ngài.
Chẳng ai “tsedeq” mà lại không ở trong đường lối, lề luật, mối quan hệ đúng đắn với YHWH.