THƯỢNG ĐẾ

1. HINDU GIÁO

• • • Tên của Thượng đế: Brahman, có nghĩa là “phát triển”.
    • Brahman là nguyên nhân, nền tảng, nguồn gốc và mục đích của mọi sự tồn tại, không được tạo ra, vô hạn, vĩnh cửu, siêu việt.
    • Brahman là một thực tại đồng nhất, vượt ngoài các ý niệm, các tổng số ý niệm; nhưng để lý giải cho những người chưa có trình độ thực nghiệm tâm linh thì phải mượn những ý niệm. Vì thế, Taittiriya Upanishad đã hình tượng hóa Brahman như một cái tổ chim có ba con chim nhô cái đầu ra là Viraj, Hiranya Garbha và Ishvara: “Khi tuyệt đối được quan niệm là độc lập, tự hữu thì gọi là Brahman. Khi được coi là hiện thân thành vũ trụ thì gọi là Hiranya garbha, khi được coi là thượng đế sáng tạo hữu ngã thì gọi là Ishvara. Ishvara trở thành Brahman, Vishnu và Shiva khi ba chức phận của Ngài được phân biệt”
    • Phật Tổ Như Lai sinh ra từ tôn giáo này, ông khao khát chân lý và đi tìm. Đối với chân lý, Như Lai chưa từng nói lời nào. Giáo pháp của ông là chỉ dẫn để nhận thức chân lý chứ không phải là chân lý để cất giữ mà thờ phụng và ca ngợi. Chân lý rất vi diệu, không thể dùng lời nói để diễn tả mà phải tự mình chứng đắc.

2. DO THÁI GIÁO

• • • Tên của Thượng đế: YHWH, nghĩa là “Ta là ta”
    • YHWH là đấng duy nhất, vô hình, và không gì có thể so sánh, là khởi phát của muôn sự, là đấng siêu việt.
    • Jesus sinh ra từ tôn giáo này. Jesus là người tỉnh thức và nhận ra những sai lầm của giới chức thời bấy giờ. Ông rao giảng về YHWH là người cha tốt lành và kêu gọi mọi người thờ lạy Thượng đế duy nhất đó.
    • Kito giáo (công giáo, tin lành, chính thống giáo…) tự nhận là tông đồ của Jesus và thờ lạy cả Jesus, tạo nên 3 ngôi Cha – Con – Thánh Thần. Tôn giáo này ko được Do Thái giáo công nhận.

3. HỒI GIÁO

• • • Tên của Thượng đế: Allah – có nghĩa là Thiên Chúa cao cả.
    • Allah Đấng Tối cao không sinh (đẻ) ra ai, cũng không do ai sinh ra. / Và không một ai có thể so sánh (ngang bằng) với Ngài được. Ngài là Đấng Sáng Tạo và là Đấng Phán Xét. Allah nắm quyền thống trị các tầng trời và Trái Đất và vạn vật giữa trời đất. Và Ngài là mục tiêu trở về cuối cùng của tất cả.
    • Thiên Chúa của Hồi Giáo cũng là Thiên Chúa của Do Thái Giáo. Nhưng khác Do Thái Giáo, kinh sách của Hồi Giáo được viết lại qua một người duy nhất là Mohammed nhờ mạc khải của thiên thần Gabriel. Hồi giáo cũng ko công nhận Kito giáo vì cho rằng đó là đạo đa thần.
    • – Hồi giáo cực đoan bắt nguồn từ nỗ lực cải cách đạo Hồi cuối thế kỷ 19.

4. Người Anh-Điêng