Matthew rút gọn gia phả để tạo nhóm 14
Ma-thi-ơ 1:17 chia gia phả thành 3 nhóm 14 đời:
- Từ Abraham đến David
- Từ David đến thời lưu đày Babylon (Giê-cô-ni-a)
- Từ lưu đày đến Jesus
Nhưng trong Cựu Ước, ít nhất 4 đời vua bị lược bỏ giữa Giô-ram (Joram) và Ô-xia (Uzziah): A-cha-xia (Ahaziah), Giô-ách (Joash), A-ma-xia (Amaziah) và Giê-hô-gia-kim (Jehoiakim) (xem 2 Sử ký 22–25).
=> Ma-thi-ơ chủ ý rút bớt tên để đạt con số biểu tượng “14”, có thể ám chỉ giá trị chữ cái của tên David (D = 4, V = 6, D = 4) = 14 theo số học Hê-bơ-rơ (gematria). Đây là một thủ pháp thần học có chủ đích, không phản ánh chính xác lịch sử. Và trong kinh thánh con số 14 chẳng có mấy ý nghĩa gì.
Sự mâu thuẫn giữa Matthew và Luke
Từ Abraham đến David: Hai gia phả giống nhau.
Từ David trở đi: Bắt đầu khác hoàn toàn:
-
-
- Ma-thi-ơ đi theo dòng Solomon – con nối ngôi của David.
- Lu-ca đi theo dòng Nathan – một người con khác của David, không giữ vai trò vương quyền.
-
Solomon: Là người được YHWH chọn kế vị David, dòng này mang tính vương quyền. Theo Ma-thi-ơ, Jesus kế thừa ngai vàng thông qua dòng này.
Nathan: Không làm vua, không được giao ước vương quyền, nhưng Lu-ca chọn dòng này, có thể vì lý do thần học phổ quát, tránh liên hệ với những vua tội lỗi trong lịch sử.
=> Hai gia phả rẽ nhánh ngay từ David, dẫn đến hai dòng hoàn toàn khác nhau.
Cả hai đều đi đến Joseph, nhưng:
- Ma-thi-ơ nói Joseph là con của Jacob.
- Lu-ca nói Joseph là con của Heli.
=> Không thể nào Joseph vừa là con Jacob, vừa là con Heli nếu theo huyết thống.
Gia phả Luke là dòng Maria?
Nhiều người cố gắng giải thích rằng: Lu-ca là gia phả của Ma-ri, còn Ma-thi-ơ là của Joseph.
1. Văn bản không nói vậy
Lu-ca 3:23 ghi rõ: “Jesus… con, theo người ta tưởng, của Joseph, Joseph là con của Heli.”
Lu-ca 1:27 “…một trinh nữ đã đính hôn với một người tên là Giô-sép, thuộc dòng Đa-vít.”
Lu-ca 2:4 Giô-sép… lên từ thành Na-xa-rét… đến Bết-lê-hem, thành của Đa-vít, vì ông thuộc về nhà và dòng tộc của Đa-vít.”
Không có chỗ nào nói Joseph chỉ là con rể của Heli hay đại diện cho dòng của Ma-ri.
2. Truyền thống Do Thái luôn kê gia phả theo dòng cha
Gia phả trong Kinh Thánh luôn theo dòng cha (tổ phụ), không theo dòng mẹ.
Nếu Lu-ca muốn đưa dòng Ma-ri, ông phải nêu rõ tên bà Ma-ri, hoặc ghi là: “Jesus con của Ma-ri, Ma-ri con gái của Heli…” – điều không xảy ra.
3. Truyền thống Kito giáo ban đầu cũng không xem đó là dòng của Mari
Các giáo phụ như Irenaeus, Tertullian, Eusebius… đều hiểu cả hai gia phả là của Joseph, không ai nói Lu-ca là của Ma-ri.
Giả thuyết “Lu-ca ghi dòng Ma-ri” chỉ xuất hiện hậu kỳ, nhằm giải thích sự mâu thuẫn.
=> Kết luận: Lu-ca cũng đang nói về dòng Joseph, nên việc hai gia phả khác nhau không thể được giải thích bằng lý do một bên là Ma-ri.
Luật cưới vợ góa của anh em
1.Luật levirate là gì?
Phục truyền luật lệ ký 25:5–6 quy định:
Nếu một người chết mà không có con, em trai ruột phải lấy vợ góa của anh mình để sinh con nối dõi cho người anh.
2. Một số học giả giải thích rằng:
Joseph là con sinh học của Jacob (theo Ma-thi-ơ), nhưng là con pháp lý của Heli (theo Lu-ca), do Jacob cưới vợ góa của Heli theo luật levirate.
3. Vấn đề của giả thuyết này:
Heli và Jacob thuộc hai nhánh rất xa nhau – cách nhau hơn 15 thế hệ từ David.
Luật levirate chỉ áp dụng với anh em ruột hoặc họ hàng rất gần, như trường hợp bà cố của David là Ru-tơ, góa phụ của Ma-lôn, sau được Bô-ô (một họ hàng gần) cưới để duy trì dòng dõi. Bô-ô chỉ được cưới Ru-tơ khi người họ hàng gần hơn ông từ chối làm việc này.
=> Không có căn cứ nào trong luật Môi-se để một người từ dòng Solomon (Jacob) phải cưới vợ góa của một người từ dòng Nathan (Heli), khi không có quan hệ huyết thống gần.
=> Giả thuyết levirate không đứng vững, vì không phù hợp với luật lệ hoặc lịch sử.
Mâu thuẫn với cựu ước
Các tên không xuất hiện trong Cựu Ước:
Từ sau thời kỳ lưu đày Babylon, cả hai gia phả đều nêu ra nhiều tên không có trong bất kỳ bản ghi chép nào của Tanakh (Cựu Ước).
Ví dụ trong Lu-ca: Melea, Menna, Mattatha, Eliakim… hoàn toàn không có trong Sử ký, Ê-xơ-ra hoặc Nê-hê-mi.
=> Không thể xác minh được tính xác thực của cả hai gia phả sau thời kỳ lưu đày.
So sánh với John
Mt, Lk: phủ định Joseph cha của Jesus
Ma-thi-ơ 1:18 “Trước khi họ ăn ở với nhau, Ma-ri đã có thai bởi Đức Thánh Linh.
Ma-thi-ơ 1:25 “Giô-sép không ăn ở với vợ mình cho đến khi bà sinh một con trai…”
Lu-ca 1:34–35 “Ma-ri thưa: ‘Tôi chưa hề ăn ở với người nam nào, làm sao điều ấy xảy ra được?’ Thiên sứ đáp rằng: ‘Đức Thánh Linh sẽ giáng trên cô…’”
Lu-ca 3:23 “Giê-su… là con, người ta vẫn tưởng là con của Giô-sép, con của Hê-li…”
Mt, Lk: khẳng định Joseph, Jesus dòng dõi Đavid
Lu-ca 1:32 Ngài sẽ nên cao trọng… Chúa Đức Chúa Trời sẽ ban cho Ngài ngai của Đa-vít, tổ phụ Ngài.
Lu-ca 2:4 Giô-sép… lên từ thành Na-xa-rét… đến Bết-lê-hem, thành của Đa-vít, vì ông thuộc về nhà và dòng tộc của Đa-vít.”
Ma-thi-ơ 1:1 Sách gia phả của Đức Chúa Giê-su Christ, con cháu của Đa-vít, con cháu của Áp-ra-ham.
Ma-thi-ơ 21:9, 15 Hô-sa-na cho Con vua Đa-vít! Phước cho Đấng nhân danh Chúa mà đến!
John: khẳng định Jesus con Joseph
Giăng 1:45 Phi-líp gặp Na-tha-na-ên và nói: ‘Chúng tôi đã gặp Đấng mà Môi-se có chép trong luật pháp, và các đấng tiên tri cũng có nói đến; ấy là Giê-su, con của Giô-sép, quê ở Na-xa-rét.’”
(Philip tuyên xưng điều này sau khi ở cùng Jesus)
Giăng 6:42 Họ nói: ‘Nầy, chẳng phải là Giê-su, con của Giô-sép, mà chúng ta quen biết cha mẹ người sao?’
Giăng 7:27–28 “Chúng ta biết người nầy đến từ đâu; nhưng khi Đấng Christ đến, không ai biết Ngài đến từ đâu. Giê-su… nói: ‘Các ngươi biết ta và biết ta từ đâu đến chăng? Ta không đến theo ý riêng mình…’”
Giăng 8:14 “Ta biết ta từ đâu đến và ta đi đâu; còn các ngươi thì không biết ta từ đâu đến hoặc ta đi đâu.”
John: khẳng định Jesus là chồi, hậu tự Đavid
Rev 22:16 Ta, Giê-su, đã sai thiên sứ đến để làm chứng cho các ngươi những điều nầy…Ta là chồi non và hậu duệ của Đa-vít, là sao mai sáng chói.”
Khải Huyền 5:5-6 “Sư Tử của chi phái Giu-đa, Chồi non của Đa-vít, đã chiến thắng…có một Chiên Con ở đó như đã bị giết; Chiên Con có bảy sừng và bảy mắt, là bảy vì thần của Ðức Chúa Trời sai xuống khắp thế gian.
Tóm lại:
- Mt bỏ cả lịch sử để viết theo ý riêng -> here
- Mt và Lk khác nhau hoàn toàn nên không thể có cả 2 cùng đúng -> here
- Sách Lk không phải viết về dòng của Maria. Truyền thống Israel kê gia phả theo nam giới. Joseph không thể vừa là con Heli, vừa là con của Jacop
-> here and here - Mt và Lk khẳng định điều ngược lại với John-> Here. Bạn chọn tin John hay tin 2 sách ngụy thư kia?
Quan điểm cá nhân:
Không dự tính viết bài này vì thấy nó quá rõ ràng, nhưng có vẻ không phải vậy đối với nhiều người.
Kinh thánh chẳng có gì quan trọng bằng đọc đúng câu chữ, đọc trong đúng ngữ cảnh đoạn văn, đọc và tìm hiểu truyền thống Israel thời bấy giờ để có thể hiểu được đúng điều được truyền đạt.
Cứ cố tình bóp méo câu chữ để hiểu và bảo vệ ý riêng của mình chính là việc làm của Satan.
Bài viết 90% nguồn Chatgpt