NGUYÊN NGỮ CỦA CHỮ “CHA”
Hebrew: אָב – ’av
Phiên âm: av
Nghĩa thẳng: cha
NHỮNG NGỮ CẢNH KHÁC NHAU CỦA CHỮ “CHA” (אָב – ’AV)
I. CHA THEO HUYẾT THỐNG – TỔ PHỤ
Đây là nghĩa phổ biến nhất.
Một người có thể gọi Abraham, Isaac, Jacob là “cha” mình, dù cách nhiều đời.
📌 “Elohim của cha ngươi, Elohim của Abraham, Isaac, Jacob…” (Xuất Ê-díp-tô 3:15)
👉 “Cha” ở đây = tổ tiên của dân Israel.
II. CHA THUỘC LINH (BAN LINH KHÍ)
Trong Hebrew, cha còn chỉ người ban linh khí, hay “cha” theo nghĩa tâm linh – người truyền linh khí, đặt nền cho đời sống thuộc linh của người sau.
Những nhân vật được gọi là “cha” theo nghĩa này:
1. YHWH – Cha của Israel (theo giao ước và linh khí)
“Ta là Cha của Israel.” (Jer 31:9)
“Ta sẽ làm Cha nó, và nó sẽ làm con Ta.” (2 Sam 7:14)
YHWH không phải “cha huyết thống” nhưng là Đấng ban linh khí..
2. Eliyah – Cha thuộc linh của Ê-li-sa
Eli-sa kêu lên:
“Cha tôi! Cha tôi!” (2 Kings 2:12)
Eliyah được gọi là cha thuộc linh vì ông ban linh khí cho Ê-li-sa, và Ê-li-sa nhận gấp đôi linh khí của ông (2 Kings 2:9–10).
👉 Đây là “cha” theo tâm linh: ban linh khí – ban quyền năng – hướng dẫn thuộc linh.
3. Jesus – Cha theo nghĩa ban linh khí
Trong sách Giăng, ai ở trong Jesus thì ở trong Cha.
Giăng 20:22:
Jesus thổi hơi (ἐνεφύσησεν – enephysēsen) và phán: “Hãy nhận linh khí thánh.”
👉 Jesus không phải “cha” theo huyết thống, nhưng là người ban linh khí, đưa người tin vào mối liên kết với Cha.
Esai 9:6 “Vì một đứa trẻ được sinh cho chúng ta, một con trai được ban cho chúng ta, và quyền cai trị sẽ ở trên vai nó, và tên nó sẽ được gọi là:
Cố-vấn-kỳ-diệu, Dũng-sĩ-quyền-năng, Cha-đời-đời, Thủ-lĩnh-bình-an.”
4. Belial, Diabolos…
Belial:
-
-
-
-
בלִי – beli = “không, vô”
-
יַעַל – ya‘al = “giá trị, ích lợi, hữu dụng”
-
-
-
👉 Beliyya‘al = vô giá trị, vô dụng, hư hỏng, phá hoại.
“Con của Belial” = kẻ vô lại, gây loạn, trái đạo đức — không phải “con của ma quỷ” theo cách hiểu muộn, nhưng là đứa con của sự vô giá trị.
“Có những con của Belial từ giữa ngươi mà ra, dụ dỗ dân trong thành mình…”- Phục Truyền 13:13
“Các con của Hê-li là con của Belial; chúng không biết YHWH.” -1 Samuel 2:12
διάβολος (diabolos) = kẻ vu cáo, kẻ chống đối, kẻ gây chia rẽ.
Giăng 8:44
“Các ngươi thuộc về cha của các ngươi, tức kẻ chống đối / kẻ vu cáo.”
👉 Những kẻ có Linh Khí của sự phản nghịch thì gọi là con của sự phản nghịch.
III. CHA THEO NGHĨA BÓNG
Một người có thể được gọi là “cha” của một dân, dù không phải cha ruột.
📌 Joseph được gọi là:
“av le-Par‘oh” – cha của Pharaoh (Sáng 45:8)
→ nghĩa bóng: người cứu khỏi chết, giúp được sống tiếp
📌 Abraham được gọi là:
“cha của nhiều dân tộc” (Sáng 17:5)
👉 “Cha” ở đây = người đứng đầu, người được tôn kính, nguồn gốc của sự cứu thoát.