Mục lục
bấm vào để hiện
CÙNG NÓI VỀ GIÊSU — NHƯNG KHÔNG CÙNG MỘT GIÊSU
Ngày nay, khi một người nói: “Tôi tin Jesus”, câu nói ấy chưa chắc đã cho biết họ thực sự tin điều gì về Jesus.
Có những hệ niềm tin rất khác nhau, thậm chí đối nghịch nhau, nhưng đều xoay quanh cùng một nhân vật.
. NHÓM BÁC BỎ JESUS
Nhóm này nhìn Jesus từ lập trường rằng ông không phải Đấng được Đức Chúa Trời sai đến.
Họ có thể cho rằng:
– Jesus là một kẻ phản nghịch.
– Jesus bỏ hoặc thay đổi Luật pháp của Moses.
– Jesus vi phạm, phá bỏ Sabbath.
– Jesus tự đặt mình ngang hàng với Đức Chúa Trời, thậm chí tự xưng mình là Đức Chúa Trời.
– Jesus phạm thượng khi tuyên bố tha tội.
– Jesus dẫn dân Israel ra khỏi Torah.
– Jesus không đáp ứng những tiêu chuẩn mà họ hiểu về Đấng Messiah.
– Vì vậy, việc xử Jesus là hậu quả của một kẻ lừa dối, phạm thượng hoặc dẫn dân đi sai đường.
—
. NIỀM TIN CỦA TÔI (Tannakh + John)
Tôi tin Jesus là Con của Đức Chúa Trời, là đấng xức dầu được YHWH sai đến.
Nhưng tôi không tin Jesus đến để chống lại Cha mình hay hủy bỏ những điều Cha đã phán.
Tôi tin rằng:
– YHWH là Đức Tạo Dựng duy nhất, là Cha và là Đấng đã sai Jesus.
– Jesus là Con của Đức Chúa Trời, Đấng được Cha sai đến và nhận quyền từ Cha.
– Jesus là Chúa, cũng là Thần (theos/elohim), nhưng không phải Đấng Tạo dựng.
– Jesus không phải chính Đấng đã sai mình.
– Jesus không tự mình làm mọi việc, nhưng làm theo ý muốn và mệnh lệnh của Cha. Lời Jesus nói là do chính YHWH phán bảo.
– Jesus không tự mình trở thành nguồn tối hậu của quyền tha tội; quyền ấy đến từ Đức Chúa Trời.
– Jesus không đến để phá bỏ Torah hay biến điều YHWH gọi là tội thành điều không còn là tội. Tội là sự trái Luật pháp.
– Jesus giữ Sabbath; những tranh luận về Sabbath liên quan đến cách hiểu và áp dụng Sabbath, chứ không phải tuyên bố xóa bỏ ngày Sabbath.
– Jesus được YHWH ban Linh Khí, ban Lời, được sai đi và được trao quyền.
– Sự sống đời đời là nhận biết Cha là Đức Chúa Trời chân thật duy nhất và Jesus là Đấng Ngài sai đến. Vì Jesus là trung gian giữa ĐCT và con người.
– Linh Jesus được ban ra để che phủ/ kaphar con người, để con người được sống trước mặt YHWH, nhận linh khí YHWH và giữ Torah của YHWH.
– Tôi không đồng nhất Logos/Sự Khôn Ngoan trong Giăng 1 với một “Jesus tiền hữu” theo cách giải thích thần học truyền thống.
– Tôi tin lời Jesus phải được hiểu trong nền tảng Tanakh và Torah, chứ không dùng những lời được gán cho Jesus để khiến kinh thánh tự mâu thuẫn.
– Tôi lấy Tanakh và các tác phẩm Giăng làm nền tảng để nhận biết Jesus.
Jesus mà tôi tin không phải là người đến để sửa lại Lời Đức Chúa Trời, tự tôn mình lên thành đấng tạo dựng. Ông là người được Đức Chúa Trời sai đến, để mở ra 1 điều mới. Ông tự mình là trung gian của GƯ mới, là máu đổ ra cho 1 GƯ máu.
—
. NHÓM TIẾP NHẬN MA-THI-Ơ, MÁC VÀ LU-CA
Khi ba sách này được tiếp nhận cùng với Giăng và Tanakh, người đọc có thêm nhiều truyền thống và lời thuật không xuất hiện trong Giăng.
Tùy cách giải thích, họ có thể tin rằng:
– Jesus sinh bởi một nữ đồng trinh, đặc biệt dựa trên Ma-thi-ơ và Lu-ca.
– Việc thụ thai Jesus xảy ra bởi quyền năng của Khí Thánh, không cần có người bố.
– Jesus có gia phả gắn với David nhưng hai bản gia phả trong Ma-thi-ơ và Lu-ca được trình bày khác nhau.
– Jesus tuyên bố Con Người là Chúa của Sabbath.
– Jesus cho phép môn đồ làm một số việc trong Sabbath.
– Jesus có quyền đưa ra những luật pháp mới, thêm luật vào Torah: “Các ngươi đã nghe phán rằng… nhưng Ta nói cùng các ngươi…”
– Một số cách đọc Mác 7 cho rằng Jesus tuyên bố mọi thức ăn đều sạch.
– Jesus có thẩm quyền tuyên bố tội của một người được tha.
– Jesus trao quyền tha tội cho các sứ đồ, để trên trời phải tuân theo con người.
– Jesus trao quyền cho Phero làm đầu hội thánh.
– Jesus thiết lập nghi thức bánh và rượu như thân thể và huyết của mình. Bảo mọi người làm việc này mà nhớ đến Jesus.
– Ma-thi-ơ 28 được dùng làm nền tảng cho công thức dìm/báp-tem “nhân danh Cha, Con và Khí Thánh.”
Điểm đáng chú ý là:
+ Giăng không kể chuyện Jesus sinh bởi nữ đồng trinh.
+ Giăng cũng không ghi lại công thức báp-tem cuối Ma-thi-ơ, hay việc thiết lập bánh-rượu theo cách ba sách kia thuật lại.
—
. NHÓM TIẾP NHẬN THẦN HỌC PHAO-LÔ
Khi các thư Phao-lô trở thành nguồn có thẩm quyền để giải thích Jesus, một hệ thống thần học rộng hơn xuất hiện.
Từ các thư ấy, người ta có thể xây dựng hoặc biện luận rằng:
– Jesus/Con có vai trò trong việc tạo dựng muôn vật.
– Jesus tồn tại trước đời sống trên đất; Phi-líp 2 và một số đoạn khác thường được dùng để lập luận về sự tiền hữu.
– Torah không còn giữ cùng vai trò giao ước đối với người tin như trước.
– Cắt bì không còn là điều kiện của dân giao ước.
– Người ngoại không cần trở thành người Do Thái để thuộc về dân của Đức Chúa Trời.
– “Không còn Do Thái hay Hy Lạp…” được dùng để nhấn mạnh một cộng đồng mới vượt qua ranh giới dân tộc.
– Một người có thể không giữ một ngày này khác với ngày kia; Rô-ma 14 thường được đưa vào tranh luận về Sabbath và ngày lễ.
– Việc phân biệt ngày, tháng, mùa và năm có thể bị nhìn như trở lại dưới sự ràng buộc.
– Những quy định về đồ ăn sạch/không sạch thường được nhiều Kitô hữu đọc lại dưới ánh nhìn của các thư Phao-lô.
– Thức ăn đã cúng thần tượng có thể được ăn trong một số hoàn cảnh theo lập luận của 1 Cô-rinh-tô 8 và 10.
– Việc ăn thịt hoặc uống rượu có thể được quyết định dựa trên lương tâm và ảnh hưởng đối với người khác (chứ không dựa vào Torah của YHWH)
– Con người được xưng công chính bởi đức tin, không bởi “công việc của Luật pháp”.
– Luật pháp được mô tả như người giám hộ dẫn tới Đấng Messiah, và sau khi đức tin đến thì người tin không còn ở dưới người giám hộ ấy.
– Một số đoạn được hiểu rằng Đấng Messiah là sự kết thúc/mục tiêu của Luật pháp.
– Sự chết của Jesus được phát triển thành một hệ thống thần học về chuộc tội, xưng công chính, chết và sống lại cùng Đấng Messiah.
– Người tin được mô tả là thân thể của Đấng Messiah, còn Messiah là đầu. Trong John thì Jesus chỉ là trung gian dẫn nguồn đến với con người.
– Có các ân tứ như tiên tri, chữa lành và nói tiếng lạ.
– Trong 1 Cô-rinh-tô 14, nói tiếng lạ là nói mà người nghe không hiểu nếu không có sự thông giải.
– Người tin có thể được cất lên trên mây để gặp Chúa khi Ngài đến; đoạn này trở thành một trong những nền tảng của các học thuyết “rapture/cất lên” về sau.
– Người chết trong Messiah sẽ sống lại và người đang sống sẽ được biến đổi.
– Jesus được gọi bằng những danh xưng và chức năng thần học rất cao; một số truyền thống Kitô giáo dựa vào những đoạn này cùng các sách khác để lập luận về thần tính và sự tiền hữu của Jesus. Từ dó mà sinh ra Ba Ngôi.
—
VẤN ĐỀ NẰM Ở ĐÂU?
Điều thú vị là hai phía hoàn toàn đối lập có thể cùng cáo buộc hoặc khẳng định những điều tương tự về Jesus:
Người bác bỏ Jesus nói: «Jesus chống Torah.»Một bộ phận Kitô hữu nói: «Đúng, giao ước cũ đã qua và chúng ta không còn ở dưới Torah.»
Người bác bỏ nói: «Jesus phá Sabbath.»Một bộ phận Kitô hữu nói: «Đúng, tín hữu không cần giữ Sabbath nữa.»
Người bác bỏ nói: «Jesus thay đổi luật của Đức Chúa Trời.»Một số cách giải thích Kitô giáo lại dùng chính lời Jesus hoặc Phao-lô để lập luận rằng một số quy định trước kia không còn ràng buộc.
Nhưng còn một khả năng khác:
- Nếu Jesus không chống YHWH thì sao?
- Nếu Jesus không đến để hủy Torah?
- Nếu những cuộc tranh luận của ông không phải là Jesus chống lại Luật pháp, mà là Jesus chống lại cách con người giải thích Luật pháp?
- Nếu quyền năng của Jesus không chứng minh rằng ông chính là Đấng đã sai ông, mà chứng minh rằng: YHWH đã trao quyền cho ông?
Và nếu muốn biết Jesus thực sự là ai, câu hỏi đầu tiên không nên là: “Kitô giáo về sau nói gì về Jesus?”mà là: “YHWH đã phán gì trước đó — và Jesus có phù hợp với những lời ấy hay không?”
Bởi nếu Jesus thật sự là Đấng được YHWH sai đến, thì Jesus không thể là kẻ phản nghịch Đấng đã sai mình.
Ông phải làm chứng cho Cha.Ông phải nói lời của Cha.Ông phải làm công việc của Cha.Và chính Jesus đã nói:
Giăng 8:55 — “Ta biết Ngài và giữ lời Ngài”
Giăng 12:49–50 — “Ta không tự mình nói; nhưng Cha, Đấng đã sai Ta, chính Ngài đã truyền lệnh cho Ta phải nói điều gì và nói thế nào… mệnh lệnh của Ngài là sự sống đời đời.”
Giăng 14:24 — “Lời các ngươi nghe không phải của Ta, nhưng của Cha, Đấng đã sai Ta.”
_____
_chatgpt_
______
Nói về luật cắt bì, Jesus nói thế này:
“Vì điều này, Moses đã ban cho các ngươi phép cắt bì — không phải nó bắt nguồn từ Moses, nhưng từ các tổ phụ — và vào ngày Sabbath, các ngươi cắt bì một người. Nếu một người nhận phép cắt bì vào ngày Sabbath để Luật pháp của Moses không bị phá bỏ…” Giăng 7:22-23
Cắt bì được ban từ thời Abraham, và đến Moise nó vẫn nằm trong sách Luật. Cắt bì phải được thực hiện vào ngày 8 sau sinh, nên để giữ đúng luật, người ta vẫn có thể cắt bì vào sabbath nếu nó đúng vào ngày 8 sau sinh, để giữ đúng luật pháp ĐCT.
Jesus ko phá bỏ luật pháp, cũng ko bỏ đi phép cắt bì. Đoạn này Jesus đang dạy lại cách hiểu đúng về sabbath, chứ ko dạy phá luật sabbath