Đây là bài suy niệm cá nhân, được đánh động tìm hiểu và viết khi gần đến ngày Lễ Vượt Qua, liên quan đến các hình ảnh ẩn dụ của 12 dấu hiệu và phép lạ trên Ai Cập.
Xuất 7:3-4 Ta sẽ làm cho Pha-ra-ôn cứng lòng, và thêm nhiều dấu hiệu (ʾōt) và phép lạ(mōpēt) của ta trong xứ Ê-díp-tô. Nhưng Pha-ra-ôn sẽ chẳng nghe các ngươi đâu; ta sẽ tra tay vào đất Ê-díp-tô, dùng những sự đoán-phạt nặng-nề, đặng rút khỏi xứ đó các quân đội ta, là dân Y-sơ-ra-ên.
Không phải là 10 tai ương, nhưng là các Dấu Hiệu và Sự Lạ Lùng mà YHWH làm, tôi đếm được 12.
Các bài cần đọc để hiểu được nội dung bài này: 7 ngày tạo dựng ~ 7 giao ước, Adam Jesus
1. GẬY ↔ RẮN
(Xuất Ê-díp-tô 7:8–13)
Khi nào Pha-ra-ôn truyền cho các ngươi: Hãy làm phép lạ đi, thì ngươi sẽ nói cùng A-rôn rằng: Hãy lấy cây gậy của anh, liệng trước mặt Pha-ra-ôn, gậy sẽ hóa thành một con rắn. Vậy, Môi-se và Pha-ra-ôn đến cùng Pha-ra-ôn và làm như lời Ðức YHWH đã phán dặn. A-rôn liệng cây gậy mình trước mặt Pha-ra-ôn và quần thần, gậy liền hóa thành một con rắn. Còn Pha-ra-ôn bèn đòi các bác sĩ và thầy phù chú, là những thuật-sĩ Ê-díp-tô; phần họ, cũng cậy phép phù chú mình mà làm giống in như vậy. Mỗi người liệng gậy mình, liền hóa thành rắn; nhưng gậy của A-rôn nuốt các gậy của họ.
Ý nghĩa ẩn dụ:
- Gậy (matteh) = cây gậy / cũng có nghĩa là chi phái, quyền cai trị
- Rắn (tannin / nachash) = biểu tượng của khôn ngoan, nhưng cũng là sự lừa dối
👉 Mọi quyền lực khác sẽ bị nuốt bởi quyền lực đến từ YHWH.
2. NƯỚC HÓA MÁU
(Xuất Ê-díp-tô 7:14–25)
Nầy ta lấy gậy trong tay ta mà đập nước ở dưới sông, nước sẽ trở nên huyết. Cá dưới sông sẽ chết, và sông sẽ hôi thối đi; người Ê-díp-tô uống nước sông lấy làm ghê gớm.
(Các thuật sĩ cũng cậy phù chú mình làm y như vậy)
Ý nghĩa ẩn dụ:
- Nước = nguồn sự sống, nơi chứa các sinh vật sống trong nước
- Nước = các dân tộc, các dân ngoại
- Máu = sự sống, nhưng cũng = sự chết khi bị đổ ra
- Cá chết = sự sống trong nước bị cắt đứt
- Không uống được = nguồn sống bị chết
👉 Sự sống nơi các dân ngoại biến thành sự chết.
3. ẾCH LÊN ĐẤT
(Xuất Ê-díp-tô 8:1–15)
Sông sẽ sinh đông đúc ếch nhái, bò lên vào cung điện, phòng ngủ, và trên giường người, vào nhà đầy tớ và dân sự ngươi, trong lò bếp, cùng nơi nhồi bột làm bánh của ngươi.
(Các thuật sĩ cũng cậy phù chú mình làm y như vậy)
Ý nghĩa ẩn dụ:
- Sông = nguồn sống, các dân
- Ếch = ô uế, tà linh, thứ tràn lan và khó kiểm soát
- Tràn lên: từ nước lên đất, vào cả nơi làm đồ ăn.
📖 Khải Huyền 16:13:
“Ba linh khí ô uế giống như ếch…”
👉 Các linh khí sai lầm sẽ tràn lan khắp nơi, từ dân ngoại lan đến dân thánh, gây ra ô uế và sự chết khắp nơi.
4. BỤI HÓA RẬN/MUỖI
(Xuất Ê-díp-tô 8:16–19)
Ðức YHWH phán cùng Môi-se rằng:
“Hãy truyền cho A-rôn rằng: ‘Hãy giơ gậy anh ra, đánh bụi đất: bụi sẽ hóa rận/muỗi khắp cả xứ Ê-díp-tô.’ “
Hai người làm y như vậy. A-rôn cầm gậy giơ tay ra, đập bụi trên đất, bụi liền hóa thành rận/muỗi, bu người và súc vật; hết thảy bụi đều hóa thành rận/muỗi trong xứ Ê-díp-tô.
(Các thuật sĩ không làm được)
Ấy là ngón tay của Đức Chúa Trời
Ý nghĩa ẩn dụ:
- Bụi đất = nơi sinh sự sống, sinh ra Ađam và các loài sống trên đất
- Đất = Israel – nơi sinh ra từ giao ước thứ 3 và giữ Torah
- Đánh = giáng một lực xuống → gây biến đổi
- Rận/muỗi = con vật nhỏ bám trên người
👉 Từ cùng nguồn sinh ra con người và súc vật, cũng sinh ra loài gây khó chịu, bám vào cơ thể con người và súc vật.
👉 Từ Israel sinh ra những kẻ gây ô uế cho chính những người thuộc giao ước.
(Liên hệ đến Paul và các tín đồ Paul. Và việc này là do ngón tay Đức Chúa Trời làm.)
Sự khác biệt:
- Dấu lạ 2,3 đều là từ sông nước lên, các thuật sỹ có thể làm được.
- Dấu lạ thứ 4 là làm trên đất (tức Israel), chỉ Đức Chúa Trời mới có quyền.
5. RUỒI/ SỰ HỖN LOẠN
(Xuất Ê-díp-tô 8:20–32)
Nếu các ngươi không cho dân ta đi, này, ta sẽ phái đàn ruồi đến trên các ngươi, trên các tôi tớ các ngươi, trên dân các ngươi, và vào nhà các ngươi; nhà của người Ai Cập sẽ đầy đàn ruồi, và đất nơi họ ở cũng vậy.
Trong ngày đó, Ta sẽ biệt riêng vùng đất Gô-sên, nơi dân Ta đang ở, để không có đàn ruồi nào ở đó; hầu cho các ngươi biết rằng Ta là Đức YHWH ở giữa đất. Ta sẽ phân chia dân ta và dân các ngươi: dấu hiệu này sẽ xảy ra vào ngày mai.
Ý nghĩa ẩn dụ:
- Bầy ruồi/ ʿārōv = một hỗn hợp côn trùng / bầy sinh vật bay
→ một trạng thái hỗn loạn, pha trộn - Đầy nhà, đầy đất = chiếm trọn không gian
- Phân chia/ phân biệt = biệt riêng
👉 Sự hỗn loạn cho dân ngoại, nhưng sự biệt riêng cho dân thánh.
Sự khác biệt
- Đây là dấu lạ đầu tiên trong 12 dấu lạ mà kinh thánh nhắc đến việc Đức Chúa Trời biệt riêng đất của dân thuộc về Ngài.
6. DỊCH TRÊN GIA SÚC
(Xuất Ê-díp-tô 9:1–7)
Này, bàn tay của Đức YHWH đang giáng xuống gia súc của các ngươi ở ngoài đồng, trên ngựa, trên lừa, trên lạc đà, trên đàn gia súc và trên đàn chiên, với một bệnh dịch rất nghiêm trọng.
Đức YHWH sẽ phân biệt giữa gia súc của Y-sơ-ra-ên và gia súc của Ai Cập; và không một con vật nào thuộc về con cái Y-sơ-ra-ên sẽ chết.
Đức YHWH đã ấn định một thời điểm nhất định, phán rằng: “Ngày mai Đức YHWH sẽ làm điều này trong xứ.”
Ý nghĩa ẩn dụ:
- Không một con vật nào = phân biệt tuyệt đối, không có vùng xám
- Bệnh dịch = sự trừng phạt từ YHWH
- Chết
👉 Gia súc của Israel được biệt riêng và không chịu cái chết trong sự trừng phạt này của YHWH
👉 Những kẻ giữ giao ước dù chưa nhận lãnh Linh Thánh vẫn được sống, được bảo vệ khỏi chết.
Sự khác biệt:
- Các dấu lạ đầu không nhắc đến sự biệt riêng dân Israel.
- Dấu lạ 5 biệt riêng đất, dấu lạ 6 biệt riêng gia súc.
7. GHẺ LỞ/ UNG NHỌT
(Xuất Ê-díp-tô 9:8–12)
Đức YHWH phán với Môi-se và A-rôn rằng: “Hãy lấy một nắm tro lò lửa, và Môi-se hãy tung tro đó lên trời trước mặt Pha-ra-ôn. Nó sẽ biến thành bụi nhỏ khắp đất nước Ai Cập, và sẽ nổi mụn nhọt khắp người và thú vật, trên khắp đất nước Ai Cập.”
(Các thuật sỹ không đứng nổi trước mặt Moise vì cớ ghẻ chốc đã sanh trên mình các thuật sĩ như trên mình của hết thảy người Ê-díp-tô.)
Ý nghĩa ẩn dụ:
- Tro lò lửa = thứ đã bị thiêu, bị tiêu hủy
- Trong việc thử lửa, làm sạch bằng lửa, thứ tro còn lại trong lửa là thứ ô uế bị đốt bỏ đi; thứ qua lửa còn lại là thứ được giữ lại.
- Tung lên trời
- Bụi (’ābāq) ở đây không phải bụi đất (ʿafar), mà là bụi bay, lan trong không khí
- Ghẻ lở/ ung nhọt = một tình trạng bệnh của cơ thể/ sự phán xét từ YHWH (Deu 28:27,35; Job 2:7; 2King 20:7; Rev 16:2)
👉Sự ô nhiễm lan đến trời, gây bệnh cho người, từ những thứ đã bị thiêu hủy.
👉 ?
Sự khác biệt:
- Dấu lạ 4: bụi đất – bám người
- Dấu lạ 7: tro bụi – gây bệnh trên người
8. MƯA ĐÁ và LỬA
(Xuất Ê-díp-tô 9:13–35)
vì lần nầy ta sẽ giáng các tai nạn cho lòng ngươi, quần thần, và dân sự ngươi, hầu cho ngươi biết rằng khắp thế gian chẳng có ai bằng ta.
…Nhưng vì cớ nầy ta để ngươi còn sống, là cho ngươi thấy quyền năng của ta, hầu cho danh ta đồn khắp cả thiên hạ.
…mai, tại giờ nầy, ta sẽ làm một đám mưa đá lớn, đến đỗi tại xứ Ê-díp-tô từ khi khai sáng cho đến ngày nay chẳng có đám mưa nào giống như vậy. Thế thì, bây giờ hãy sai đem lục súc và mọi vật thuộc về ngươi ở ngoài đồng vào, cho khỏi hiểm nghèo. Mưa đá sẽ rớt xuống trên mọi người và vật đang ở ngoài đồng không vào nhà, thì sẽ chết. Những kẻ nào trong quần thần Pha-ra-ôn có lòng kính sợ lời Ðức YHWH, lật đật rút đầy tớ và súc vật mình về nhà;
…Môi-se bèn giơ gậy mình lên trời, Ðức YHWH làm cho sấm động, mưa đá sa, lửa chạy trên mặt đất. Vậy, Ðức YHWH khiến mưa đá sa trên xứ Ê-díp-tô. Vả, có mưa đá sa xuống và lửa cháy rất mạnh pha lộn với, đến nỗi từ khi xứ Ê-díp-tô lập quốc đến giờ, chẳng có giống như vậy.
… Chỉ đất Gô-sen, là nơi dân Y-sơ-ra-ên ở, chẳng có mưa đá mà thôi.
Ý nghĩa ẩn dụ:
- Mưa đá: trong kho của YHWH, dành cho sự phán xét của Ngài
- Mưa đá = từ trời rơi xuống, lực mạnh và phá hủy
- Lửa = sự phán xét của Ngài
(Mưa đá + lửa có giống với bom đạn ngày nay?) - Sự lựa chọn: vào nhà thì sống, không nghe lời mà ở ngoài thì chết
→ Nhà = sự bảo vệ - Nhà oikos còn có nghĩa là “dòng dõi”.
👉 Mọi thứ không ở trong nhà đều bị chết.
👉 Không nghe lời YHWH, không gia nhập Israel/ dòng dõi giao ước đều sẽ chết.
Sự khác biệt:
- Đất Gosen vẫn được biệt riêng
- Có sự tha cho những người Egypt tin vào lời YHWH
9. NẠN CHÂU CHẤU
(Xuất Ê-díp-tô 10:1–20)
ngày mai Ta sẽ đem châu chấu vào lãnh thổ của các ngươi. và chúng sẽ che phủ mặt đất, đến nỗi không ai có thể nhìn thấy đất. Và chúng sẽ ăn hết những gì còn lại của các ngươi sau trận mưa đá, và chúng sẽ ăn hết mọi cây cối của các ngươi mọc trên đồng ruộng. Nhà của các ngươi sẽ đầy ắp, nhà của tất cả các đầy tớ các ngươi, và nhà của tất cả người Ai Cập cũng vậy; nhiều hơn cả cha các ngươi và ông nội các ngươi từng thấy, từ ngày họ ở trên đất cho đến ngày nay.
… Và châu chấu tràn lên khắp đất nước Ai Cập và đậu trên khắp lãnh thổ Ai Cập; chúng rất đông. Chưa bao giờ có nhiều châu chấu như vậy , và cũng sẽ không bao giờ có nhiều như vậy nữa.
… (Pharaon) “và bây giờ xin hãy mang đi tội của tôi chỉ lần này và hãy cầu khẩn với YHWH Đức Chúa Trời của các ngươi và Ngài sẽ cất khỏi tôi chỉ cái chết này“
…(19) và YHWH đã đổi hướng một gió (ruah) biển rất mạnh và nó đã mang châu chấu đi và quăng nó vào biển Đỏ, không còn sót lại một con châu chấu nào trong toàn cõi Ai Cập.
Ý nghĩa ẩn dụ:
- Châu chấu: hình ảnh ẩn dụ của 1 đạo quân rất đông
- Mang đi: cùng 1 từ khi Pharaon cầu xin cất tội, và ruah từ biển mang châu chấu đi
- Biển = dân tộc không nhận lãnh lời YHWH
- Ruah từ biển, mang châu chấu về biển.
- Gió (ruah) đông mang châu chấu đến.
- Châu chấu che hết đất = Israel sẽ bị một đạo quân lớn tấn công
- Mọi rau cỏ/ thực phẩm/ Lời Chúa sẽ bị tàn phá đến tận cùng
👉 Sự hủy diệt do các Spirit mang đến, hủy bỏ đi Torah, Israel cũng không thoát được. Nhưng sẽ có Spirit khác từ biển đến mang nó đi và không còn sót lại sự hủy diệt nữa, nhưng sự hoang tàn vẫn còn lại.
Sự khác biệt:
- Dấu lạ 8 phá hủy 1 phần sự sống, vào nhà thì thoát.
- Dấu lạ 9 phá nốt phần rau xanh còn lại, sự hủy diệt cả ở trong nhà, che lấp cả đất.
- Dấu lạ 3: Spirit/ Tà linh đến từ sông, tràn khắp nơi, nhưng không nhắc đến sự phá hủy tận cùng như Dấu lạ 9
- Dấu lạ 9: Spirit đến từ phía đông, phá hủy, và bị Spirit đến từ biển mang đi.
10. BÓNG TỐI BAO PHỦ
(Xuất Ê-díp-tô 10:21–29)
Ðức YHWH bèn phán cùng Môi-se rằng: Hãy giơ tay ngươi lên trời, hầu cho trên xứ Ê-díp-tô có sự tối tăm dày đến nỗi người ta rờ đụng đến được. Môi-se giơ tay lên trời, và khắp đất Ai Cập bóng tối dầy đặc trong ba ngày. Họ không thấy nhau, và trong ba ngày không ai đứng dậy khỏi chỗ mình; nhưng tất cả con cái Israel đều có ánh sáng trong nhà mình.
Ý nghĩa ẩn dụ:
- Bóng tối = sự cất đi ánh sáng.
- Sờ chạm vào được = thực thể
- Không thấy nhau = mù
- Không đứng dậy khỏi chỗ mình = không di chuyển được, tê liệt hoàn toàn
- Israel có ánh sáng trong nhà = trong dòng dõi Israel.
👉 Ánh sáng (sự nhận biết, sự hành động) chỉ ở nơi dòng dõi nhận Giao Ước, những kẻ chống nghịch chỉ có mù lòa, tê liệt.
11. CON ĐẦU LÒNG
(Xuất Ê-díp-tô 11–12)
Môi-se nói: “Đức YHWH phán như sau: ‘Vào khoảng nửa đêm, ta sẽ đi vào giữa Ai Cập, và tất cả con đầu lòng trong xứ Ai Cập sẽ chết, từ con đầu lòng của Pha-ra-ô ngồi trên ngai vàng, cho đến con đầu lòng của người hầu gái làm việc sau cối xay; và tất cả con đầu lòng của gia súc. Sẽ có một tiếng kêu than lớn khắp đất nước Ai Cập, chưa từng có và cũng sẽ không bao giờ có nữa. Nhưng đối với bất kỳ ai trong con cái Israel, chó cũng không sủa hay thè lưỡi, dù là với người hay với thú vật; để các ngươi biết rằng Đức YHWH phân biệt giữa người Ai Cập và Israel.
12:2 Tháng này sẽ là tháng đầu tiên trong các tháng đối với các ngươi. Đó sẽ là tháng đầu tiên của năm đối với các ngươi.
Ý nghĩa ẩn dụ:
- Con đầu lòng liên quan đến quyền thừa kế, đại diện dòng dõi
- Con đầu lòng = sức mạnh + khởi đầu sinh lực/ sức mạnh sinh sản của cha (ST 49:3, Phục 21:17)
- Nửa đêm = lúc không có sự sáng
- Cửa = ranh giới giữa trong và ngoài nhà
- Máu trên cửa = sự bao phủ bởi huyết
- Vượt qua nghĩa là bỏ qua, đi qua.
LOẠT BÀI: JESUS – CHIÊN LỄ VƯỢT QUA , JESUS CHIÊN LỄ VƯỢT QUA
👉 Chỉ ai ở trong nhà và được che phủ bởi Huyết mới được sống.
👉 Những ai không thuộc dòng dõi Israel và không nhận huyết Jesus thì dòng dõi đó sẽ bị diệt.
12. NƯỚC RẼ RA
(Xuất Ê-díp-tô 14:15–31)
Hãy bảo dân Y-sơ-ra-ên cứ đi; còn ngươi hãy giơ gậy lên, đưa tay trên mặt biển, phân rẽ nước ra, thì dân Y-sơ-ra-ên sẽ xuống biển đi như trên đất cạn. Còn ta sẽ làm cho dân Ê-díp-tô cứng lòng theo dân Y-sơ-ra-ên xuống biển, rồi ta sẽ được rạng danh vì Pha-ra-ôn, cả đạo binh, binh xa, và lính kỵ hắn.
… Vả, Môi-se giơ tay ra trên biển, Ðức YHWH dẫn trận gió đông thổi mạnh đến đùa biển lại trọn cả đêm; Ngài làm cho biển bày ra khô, nước phân rẽ.
Dân Y-sơ-ra-ên xuống biển, đi như trên đất cạn; còn nước làm thành một tấm vách ngăn bên hữu và bên tả.
…Vả, đến canh sáng, Ðức YHWH ở trong lòng trụ mây và lửa, nhìn ra thấy trại quân Ê-díp-tô, bèn làm cho họ phải rối loạn. Ngài tháo bánh xe của họ, khiến dẫn dắt cực nhọc. Người Ê-díp-tô bèn nói nhau rằng: Ta hãy trốn khỏi dân Y-sơ-ra-ên đi, vì Ðức YHWH vì dân đó mà chiến cự cùng chúng ta.
Ðức YHWH phán cùng Môi-se rằng: Hãy giơ tay ngươi ra trên biển, nước sẽ trở lấp người Ê-díp-tô, binh xa và lính kỵ của chúng nó. Môi-se bèn giơ tay mình ra trên biển, lối sáng mai, nước trở lấp phủ đáy biển lại, người Ê-díp-tô chạy trốn bị nước chận; vậy Ðức YHWH xô họ xuống giữa biển. Thế thì, nước trở lại bao phủ binh xa, lính kỵ của cả đạo binh Pha-ra-ôn đã theo dân Y-sơ-ra-ên xuống biển, chẳng còn sót lại một ai.
Ý nghĩa ẩn dụ:
- YHWH có quyền trên biển và ruah (gió), Ngài làm biển ra khô và nước phân rẽ.
- Ngay từ những dấu lạ đầu YHWH đã nói về việc diệt Pharaon dễ với Ngài, nhưng Ngài làm cho Pharaon ra cứng lòng để Ngài thực hiện đủ 12 dấu lạ cho dân chúng.
- Dân Israel đi trong sự bảo vệ của YHWH bởi sự vâng lời. LỜI – Người trung gian – Vâng phục – dìm nước
👉 Những kẻ chống đối Israel, không vâng phục Lời YHWH kết cục định sẵn là cái chết
Sự khác biệt
- Spirit từ phía đông trong dấu lạ 9 mang châu chấu đến, nhưng trong dấu lạ 12 lại là thứ làm khô nước, rẽ biển, và đều tuân theo lệnh YHWH.
TÓM TẮT 12 ẨN DỤ
- Gậy biến thành rắn
👉 Mọi quyền lực khác sẽ bị nuốt bởi quyền lực đến từ YHWH
- Nước hóa máu
👉 Nguồn sống của các dân ngoại trở thành sự chết - Ếch lên đất
👉 Các linh khí sai lầm sẽ tràn lan khắp nơi, từ dân ngoại lan đến dân thánh, gây ra ô uế và sự chết khắp nơi. - Bụi hóa rận
👉 Từ Israel sinh ra những kẻ gây ô uế cho chính những người thuộc giao ước. - Bầy ruồi
👉 Sự hỗn loạn lan tràn, nhưng có sự biệt riêng cho dân thánh - Dịch trên gia súc
👉 Những kẻ giữ giao ước dù chưa nhận lãnh Linh Thánh vẫn được sống, được bảo vệ khỏi chết. - Ghẻ lở / ung nhọt
👉 Sự ô nhiễm trời, gây bệnh cho người từ những thứ đã bị thiêu hủy. - Mưa đá và lửa
👉 Không nghe lời YHWH, không gia nhập Israel/ dòng dõi giao ước đều sẽ chết. - Châu chấu
👉 Sự hủy diệt do các Spirit mang đến, hủy bỏ đi Torah, Israel cũng không thoát được. Nhưng sẽ có Spirit khác từ biển đến mang nó đi và không còn sót lại sự hủy diệt nữa - Bóng tối
👉 Ánh sáng (sự nhận biết, sự hành động) chỉ ở nơi dòng dõi nhận Giao Ước, những kẻ chống nghịch chỉ có mù lòa, tê liệt. - Con đầu lòng chết
👉 Nhưng ai không thuộc dòng dõi Israel, không nhận huyết Jesus thì dòng dõi sẽ bị diệt. - Nước rẽ ra
👉Dân Israel đi trong sự bảo vệ của YHWH bởi sự vâng lời
Bài viết với sự trợ giúp của chatgpt.
Ban đầu định viết về 10 tai ương, sau lại thấy sai sai, vì YHWH không bảo đi làm 10 tai ương, nhưng bảo đi làm các Dấu hiệu và Phép lạ.
Vì đó là những Dấu hiệu nên mới có những Y nghĩa Ẩn như trong bài đã kể.
Thật ra mỗi Dấu hiệu để viết cũng có thể thành 1 bài riêng, nhưng vì muốn có 1 bài để tổng hợp và thấy được sự logic trong các hình ảnh ẩn dụ của ĐCT nên bài này chỉ đi sơ và liệt kê. Và vì vậy đương nhiên không đầy đủ. Thêm nữa một số sự hiểu biết còn chưa rõ. Phần tổng kết cũng sẽ không thể đầy đủ. Vì nội dung quá tham nên người viết cũng bị hoa mày chóng mặt, không thể nhìn hết được ngóc ngách. Chậc.
Vì ban đầu viết chỉ có 10 (thiếu 1 và 12), nên số dấu lạ có thể bị đánh số sai trong bài viết (do ban đầu viết và sau đã sửa lại, nhưng có thể bị sót).