Khi đặt câu chuyện về Yoseph và các con trai của Yacop bên cạnh câu chuyện về Yesus và nhóm môn đồ, có một chuỗi tương đồng khá đặc biệt.
Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở con số 12, mà còn ở cách con số ấy liên tục biến đổi, và vẫn có sự tương đồng
I. Nhóm 12 + 1
Yacop có 12 người con trai, ngoài ra còn có một con gái tên Đina:
“Sau đó, Lê-a sanh một con gái, đặt tên là Đi-na.”
Sáng Thế 30:21
Như vậy, xét từ vị trí của Yoseph, ông có 11 anh em trai, ngoài ra còn có 1 em gái Đina.
Ở thời Yesus, một cấu trúc tương tự xuất hiện.
Yesus chọn một nhóm gồm 12 người:
“Chẳng phải chính Ta đã chọn các ngươi là mười hai sao? Nhưng một trong các ngươi là quỷ.”
John 6:70
Như vậy ngay trong nhóm 12 đã tồn tại cấu trúc: 11 người + 1 người sẽ bị mất.
John 17 sau này đặc biệt nhấn mạnh sự mất đi của người ấy:
“Khi Con còn ở với họ, Con đã gìn giữ họ trong danh Cha… Con đã gìn giữ họ, và không một người nào trong họ bị mất, ngoại trừ đứa con của sự hư mất, để Kinh Thánh được ứng nghiệm.”
John 17:12
II. Mất 1 — YOSEPH BỊ BÁN, YESUS BỊ BÁN
Điểm tương đồng mạnh hơn xuất hiện trong việc Yoseph bị loại khỏi các anh em.
Các anh của Yoseph ban đầu muốn giết ông. Nhưng chính Yuda đề nghị bán Yoseph:
“Yuda nói cùng các anh em mình rằng: Chúng ta giết em mình và giấu máu nó thì có ích gì? Hãy đến, chúng ta hãy bán nó cho dân Ismael…”
Sáng Thế 37:26–27
Sau đó:
“Họ kéo Yoseph lên khỏi hố và bán Yoseph cho dân Ismael hai mươi miếng bạc.”
Sáng Thế 37:28
Đối với Yacop, Yoseph từ đó được xem như đã chết:
“Người nhận ra nó và nói rằng: Ấy là áo của con trai ta! Một thú dữ đã ăn thịt nó! Chắc chắn Yoseph đã bị xé xác.”
Sáng Thế 37:33
Trong câu chuyện Yesus, một người mang cùng tên Yuda lại trở thành kẻ phản bội:
“Yuda Iscariot, một trong mười hai, đi đến các thầy tế lễ cả để nộp Ngài cho họ.”
Mark 14:10
John cũng xác nhận Yuda là kẻ phản bội trong nhóm 12 (John 6:71; 12:4; 18:2–5).
Vì vậy, có một cấu trúc song song rất rõ:
Yoseph → bị Yuda đề nghị bán → bị tách khỏi anh em → bị tưởng là chết.
Yesus → bị Yuda phản bội → bị giao vào tay kẻ thù → thực sự chết → rồi sống lại.
Ngoài ra, Yuda cũng là tên của 1 chi phái, còn được dịch ra tiếng Việt là Do Thái. Chính lãnh đạo của dân Yuda thời đó đã đưa Yesus cho chính quyền La Mã giết.
III. 10 → 9 — MƯỜI NGƯỜI ĐẾN GẶP YOSEPH NHƯNG KHÔNG NHẬN RA ÔNG
Nạn đói đưa các anh em Yoseph trở lại với người em mà họ từng bán.
Nhưng Benjamin không đi cùng:
“Mười anh của Yoseph đi xuống Ai Cập mua lúa. Nhưng Yacop không sai Benjamin, em của Yoseph, đi cùng các anh.”
Sáng Thế 42:3–4
Như vậy có đúng 10 người đến trước Yoseph.
Điều đặc biệt là:
“Yoseph nhận ra các anh mình, nhưng họ không nhận ra ông.”
Sáng Thế 42:8
Họ sau đó bị giam:
“Ông giam họ chung lại trong ba ngày.”
Sáng Thế 42:17
Đến ngày thứ ba, Yoseph thả họ đi, nhưng giữ lại Simeon:
“Ông bắt Simeon từ giữa họ và trói người trước mắt họ.”
Sáng Thế 42:24
Như vậy cấu trúc thay đổi:
10 người gặp Yoseph → Simeon bị giữ lại → 9 người trở về.
Chín người này mang lương thực về, và tiền của họ lại được hoàn trả trong bao:
“Yoseph truyền lệnh đổ đầy lúa vào bao của họ, trả bạc của mỗi người vào bao mình và cấp lương thực cho họ đi đường.”
Sáng Thế 42:25
Đây là một chi tiết đáng chú ý khi đặt cạnh John 20.
IV. YESUS SỐNG LẠI — NHÓM 10 VÀ NGƯỜI VẮNG MẶT
Sau khi Yesus sống lại, Yuda đã không còn trong nhóm.
Tối ngày thứ nhất trong tuần, Yesus hiện ra với các môn đồ:
“Đến chiều ngày ấy, là ngày thứ nhất trong tuần… Yesus đến, đứng giữa họ…”
John 20:19
Nhưng Toma vắng mặt:
“Toma, một trong mười hai, gọi là Didymus, không ở cùng họ khi Yesus đến.”
John 20:24
Nếu tính từ nhóm 12 ban đầu:
12 − Yuda − Toma = 10.
Và Yesus làm một hành động rất đặc biệt:
“Nói điều đó rồi, Ngài hà hơi trên họ và nói: Hãy nhận Khí Thánh.”
John 20:22
Ở đây xuất hiện một tương đồng về cấu trúc số lượng với Sáng Thế 42:
10 anh em đến trước Yoseph nhưng không nhận ra ông.
10 môn đồ thấy Yesus hiện ra nhưng ban đầu không nhận ra ông.
Yesus ban Khí thánh, chính là bánh không men, lương thực cho các tông đồ.
Phero- Simon, người đã chối Jesus lúc trước cũng ở trong nhóm đó. Tên của Simon là lắng nghe, cũng chính là Simeon.
V. SIMEON VÀ SIMON — MỘT TƯƠNG ĐỒNG ĐÁNG CHÚ Ý
Trong câu chuyện Yoseph, người duy nhất bị giữ lại trong số mười người là:
Simeon.
“Ông bắt Simeon từ giữa họ và trói người trước mắt họ.”
Sáng Thế 42:24
Trong John, người nổi bật giữa các môn đồ sau sự sống lại lại là:
Simon Peter.
Ở biển Tiberias, bảy môn đồ đang đánh cá (John 21:2).
Khi Yesus đứng trên bờ:
“Các môn đồ không biết đó là Yesus.”
John 21:4
Sau khi người môn đồ Yesus yêu nhận ra Ngài, Simon Peter phản ứng:
“Simon Peter vừa nghe rằng: Ấy là Chúa, thì khoác áo ngoài vào… rồi mình xuống biển.”
John 21:7
Hình ảnh khoác áo, rồi nhảy xuống nước, giống như sự che phủ rồi được dìm trong nước và làm sạch bởi nước.
Sau đó Yesus cho họ ăn bánh và cá:
“Yesus đến, lấy bánh trao cho họ, và cá cũng vậy.”
John 21:13
Rồi Yesus hỏi Simon Peter ba lần:
“Simon, con của John, ngươi yêu Ta chăng?”
John 21:15–17
Có thể nhận thấy một chuỗi hình ảnh tương tự:
không nhận ra → Simon/Simeon được tách riêng → lương thực → phục hồi/gặp lại.
VI. MẤT 3 — “CÁC CON TA ĐỀU MẤT”
Một cấu trúc khác xuất hiện khi Yacop nhìn hoàn cảnh gia đình mình.
Ông nói:
“Các ngươi làm ta mất các con! Yoseph không còn, Simeon không còn, và bây giờ các ngươi lại muốn đem Benjamin đi.”
Sáng Thế 42:36
Ba người cùng xuất hiện trong lời than:
Yoseph — Simeon — Benjamin.
Trong đó Yoseph là người con trai thứ 11 và Benjamin là người thứ 12 của Yacop.
Khi Yacop đau lòng không cho Benjamin đi, chính Yuda đã đứng ra bảo lãnh sẽ đem nó trở lại. Và khi bị bắt lại, ông thực sự đã đứng ra xin thế chỗ cho Benjamin.
Sáng Thế 44:32–33
“Vì tôi tớ chúa đã bảo lãnh cho đứa trẻ với cha tôi rằng: ‘Nếu con không đem nó về cho cha, thì con sẽ mang tội với cha mãi mãi.’
Vậy bây giờ, xin cho tôi tớ chúa ở lại thay cho đứa trẻ, làm tôi tớ cho chúa, và xin để đứa trẻ đi lên cùng các anh nó.”
Còn thời của Yesus: 3 người bị mất:
Yesus chết — Simon chối Chúa — Yuda bán Chúa
VII. 1 + 11 — TẤT CẢ ANH EM LẠI ĐƯỢC TẬP HỢP
Cuối cùng Benjamin cũng được đưa xuống Ai Cập.
Simeon được trả lại:
“Ông đem Simeon ra cho họ.”
Sáng Thế 43:23
Các anh em sau đó được đưa vào nhà Yoseph và cùng ăn trước mặt ông (Sáng Thế 43:24–34).
Như vậy:
**10 người xuống Ai Cập, trong đó có Benjamin
- Simeon được trả lại
= 11 anh em lại ở trước Yoseph.**
Sau đó Yoseph bày tỏ mình:
“Ta là Yoseph! Cha ta còn sống chăng?”
Sáng Thế 45:3
Và giải thích ý nghĩa của toàn bộ biến cố:
“Bây giờ, đừng buồn phiền, cũng đừng giận mình vì đã bán tôi đến đây; vì Đức Chúa Trời đã sai tôi đến trước các anh để bảo tồn sự sống.”
Sáng Thế 45:5
Ở John, sau lần Toma vắng mặt, tám ngày sau Jesus đã trở lại:
“Tám ngày sau, các môn đồ Ngài lại ở trong nhà, và Toma ở với họ. Dù các cửa đều đóng, Yesus đến, đứng giữa họ…”
John 20:26
Vì Yuda đã mất, nhóm 12 ban đầu lúc này còn:
11 người.
Do đó cấu trúc rất đẹp:
Yoseph + 11 anh em đoàn tụ.
Yesus + 11 môn đồ đoàn tụ.
Ở cả hai câu chuyện, sự đoàn tụ xảy ra sau biến cố tưởng như cái chết đã phá hủy tất cả.
VIII. THÊM 2 — EPHRAIM VÀ MANASSEH
Cấu trúc 12 chi tộc Israel vốn không đơn giản là “12 con trai = 12 chi tộc”.
Yacop nhận hai con trai của Yoseph làm con mình:
“Bây giờ, hai con trai của con đã sinh cho con trong xứ Ai Cập trước khi cha đến đây, là Ephraim và Manasseh, sẽ thuộc về cha; như Reuben và Simeon, chúng sẽ thuộc về cha.”
Sáng Thế 48:5
Như vậy Yoseph về thực chất nhận hai phần trong Israel.
Nhưng Yacop còn đảo thứ tự hai người.
Manasseh là trưởng nam, nhưng Yacop đặt tay phải trên Ephraim (Sáng Thế 48:13–14).
Ông tuyên bố:
“Em nó sẽ lớn hơn nó, và dòng dõi em nó sẽ trở thành đầy dẫy các dân.”
Sáng Thế 48:19
Đây là mô hình:
thêm hai người nhưng không làm cấu trúc Israel đơn giản trở thành 14 chi tộc.
Levi về sau không nhận phần đất giống các chi tộc khác (Dân Số 18:20–24; Giô-suê 13:33), còn Yoseph được biểu hiện qua Ephraim và Manasseh.
Bởi vậy tùy cách đếm, danh sách Israel có thể thay đổi tên mà vẫn duy trì cấu trúc 12.
IX. NHÓM 12 SAU YUDA: AI ĐƯỢC THÊM VÀO?
Sau khi Yuda mất, Công Vụ ghi lại việc chọn người bổ sung vào nhóm 12.
Hai người được đưa ra:
“Họ đề cử hai người: Yoseph gọi là Barsabbas… và Matthias.”
Công Vụ 1:23
Sau khi bắt thăm:
“Thăm trúng Matthias; người được kể chung với mười một sứ đồ.”
Công Vụ 1:26
Do đó, nếu bám sát văn bản Công Vụ, Matthias là người được thêm vào nhóm 11 để phục hồi con số 12.
Tông đồ thứ 13 tự xưng chính là Phaolo.
X. MẤT 2 — DAN VÀ EPHRAIM BIẾN MẤT KHỎI DANH SÁCH KHẢI HUYỀN
Khải Huyền 7 đưa ra một danh sách 12 chi tộc khác thường:
Yuda
Reuben
Gad
Asher
Naphtali
Manasseh
Simeon
Levi
Issachar
Zebulun
Yoseph
Benjamin
(Khải Huyền 7:5–8)
Hai cái tên quen thuộc không xuất hiện:
Dan và Ephraim.
Trong khi đó:
Levi trở lại danh sách, và Yoseph được gọi bằng chính tên mình, đồng thời Manasseh vẫn được giữ.
Điều này cho thấy một nguyên tắc quan trọng:
“Mười hai” trong Kinh Thánh không nhất thiết có nghĩa là một danh sách bất biến.
Đây có thể là chìa khóa để khảo sát nhóm môn đồ của Yesus: câu hỏi không chỉ là “có bao nhiêu người từng được gọi”, mà còn là ai thực sự được tính vào Mười Hai trong cấu trúc cuối cùng.?
XI. SIMEON–LEVI VÀ SIMON PETER: THANH GƯƠM
Có một chi tiết khác rất đáng chú ý.
Khi Yacop nói tiên tri về Simeon và Levi:
“Simeon và Levi là anh em; gươm của chúng là khí giới bạo lực.”
Sáng Thế 49:5
Yacop tiếp tục lên án cơn giận và sự hung bạo của họ:
“Đáng rủa sả thay cơn giận của chúng vì nó dữ dội… Ta sẽ phân chia chúng trong Yacop và làm chúng tan lạc trong Israel.”
Sáng Thế 49:7
Trong đêm Yesus bị bắt, người rút gươm lại chính là Simon Peter:
“Simon Peter có một thanh gươm, bèn rút ra, đánh đầy tớ của thầy tế lễ thượng phẩm và chém đứt tai phải người ấy.”
John 18:10
Yesus lập tức ngăn ông:
“Hãy tra gươm vào vỏ. Chén mà Cha đã ban cho Ta, Ta há chẳng uống sao?”
John 18:11
Sự kết hợp:
Simeon → gươm → bạo lực
và
Simon → gươm → bạo lực → bị Yesus ngăn lại
là một tương đồng văn chương đáng chú ý.
XII. MỘT NGUYÊN TẮC QUAN TRỌNG: “ĐỂ KINH THÁNH ĐƯỢC ỨNG NGHIỆM”
Có một lý do khiến việc tìm kiếm những mô hình này không hoàn toàn tùy tiện.
Chính Yesus nói về Yuda:
“Không một người nào trong họ bị mất, ngoại trừ đứa con của sự hư mất, để Kinh Thánh được ứng nghiệm.”
John 17:12
John cũng mô tả thời điểm quyết định của Yuda:
“Sau miếng bánh ấy, Satan nhập vào hắn.”
John 13:27
Như vậy chính sách John yêu cầu người đọc nhìn câu chuyện của Yesus trong ánh sáng của những điều đã được viết trước đó.
XIII. CÂU HỎI LỚN: CÓ THỰC SỰ LÀ “13”?
Đây có lẽ mới là điểm đáng nghiên cứu nhất.
Israel bắt đầu với 12 con trai Yacop, nhưng khi Ephraim và Manasseh được nhận làm con, danh sách nhân vật vượt quá 12.
Dẫu vậy Kinh Thánh vẫn liên tục tổ chức Israel thành mười hai chi tộc.
Tương tự, Yesus chọn 12.
Yuda mất.
Matthias được thêm vào.
Paul lại xuất hiện sau đó và tự nhận vai trò sứ đồ.
Vì thế nếu chỉ cộng tất cả những người từng xuất hiện, con số cũng vượt quá 12.
Nhưng có lẽ câu hỏi Kinh Thánh muốn người đọc đặt ra không phải:
“Tổng cộng từng có bao nhiêu người?”
mà là:
“Cuối cùng, ai được tính vào Mười Hai?”
Khải Huyền đưa vấn đề này đến điểm kết.
Thành thánh có:
“mười hai cổng… trên các cổng có ghi tên mười hai chi tộc con cái Israel.”
Khải Huyền 21:12
Và tường thành có:
“mười hai nền, trên đó có mười hai tên của mười hai sứ đồ của Chiên Con.”
Khải Huyền 21:14
Đây là sự song song được văn bản xác nhận trực tiếp:
12 chi tộc Israel ↔ 12 sứ đồ của Chiên Con.
Bởi vậy việc nghiên cứu sự tương đồng giữa hai nhóm không phải không có cơ sở. Chính Khải Huyền đặt chúng cạnh nhau trong cấu trúc của Jerusalem mới.
Nhưng Khải Huyền không cho chúng ta tên của 12 sứ đồ trên các nền.
Và chính khoảng trống ấy làm xuất hiện câu hỏi:
Nếu Yuda đã mất, Matthias được thêm vào, Paul lại tự nhận là sứ đồ — thì mười hai cái tên cuối cùng là những ai?
KẾT LUẬN
Từ Yacop đến Yoseph, rồi từ Yesus đến nhóm Mười Hai, có một mô hình rất đáng chú ý:
12 không phải một con số tĩnh.
Có người mất.
Có người được đưa trở lại.
Có người được thêm vào.
Có người mang danh nghĩa nhưng cuối cùng không xuất hiện trong danh sách.
Có người tưởng đã mất nhưng lại trở thành nhân vật trung tâm.
Đặc biệt, chuỗi Yoseph tạo nên một cấu trúc:
Yoseph + 11 anh em
→ Yoseph bị Yuda bán và “mất”
→ 10 người xuống Ai Cập gặp Yoseph nhưng không nhận ra
→ Simeon bị giữ lại, còn 9 người mang lương thực về
→ Benjamin được đưa xuống
→ Simeon trở lại
→ 11 anh em tập hợp trước Yoseph
→ Yoseph bày tỏ chính mình và bảo tồn sự sống cho họ.
→ Yacop nhận thêm 2 người làm con
→ Đến Khải Huyền, 2 chi phái bị loại ra.
Câu chuyện Yesus lại xuất hiện một cấu trúc đáng kinh ngạc:
Yesus + nhóm 12
→ Yuda phản bội
→ Yesus sống lại gặp lại 10 anh em
→ Simon chưa được sạch trong nhóm 10 anh em gặp lại Yesus
→ tám ngày sau nhóm 11 lại tập hợp quanh Yesus
→ Simon dìm nước và nhận bánh cùng cá
→ Mathias được nhận vào nhóm 12
→ Phaolo tự xưng tông đồ
→ câu hỏi về danh tính cuối cùng của “Mười Hai” vẫn còn cho đến Khải Huyền..
Cấu trúc 12 Israel và 12 sứ đồ của Chiên Con cuối cùng gặp nhau trong cùng một hình ảnh:
12 cổng — tên 12 chi tộc Israel.
12 nền — tên 12 sứ đồ của Chiên Con.Khải Huyền 21:12–14
Vì thế, sự tương đồng giữa hai nhóm đáng được nghiên cứu không chỉ ở con số 12, mà ở cả quá trình mất – thêm – thay thế – phục hồi – và cuối cùng xác lập lại Mười Hai.
NGƯỜI THỨ 13
1. Yoseph tách thành hai: Ép-ra-im và Ma-na-se
Yacop có mười hai người con trai. Nhưng trước khi chết, ông thực hiện một việc đặc biệt đối với hai con trai của Yoseph là Ma-na-se và Ép-ra-im.
“Bây giờ, hai đứa con trai đã sanh cho con tại xứ Ai Cập trước khi cha đến, là Ép-ra-im và Ma-na-se, cũng sẽ thuộc về cha như Ru-bên và Si-mê-ôn vậy.”
— Sáng Thế Ký 48:5
Yacop không chỉ ban phước cho hai đứa cháu. Ông nhận chúng vào địa vị của những người con trai mình
Đáng chú ý hơn nữa, người được Yacop đặt lên trước lại không phải Ma-na-se, con trưởng, mà là Ép-ra-im, người em.
Yoseph cố sửa tay cha mình, nhưng Yacop từ chối:
“Cha biết, con ơi, cha biết. Nó cũng sẽ trở nên một dân, nó cũng sẽ lớn. Tuy nhiên, em nó sẽ lớn hơn nó, và dòng dõi nó sẽ trở thành vô số dân.”
— Sáng Thế Ký 48:19
Như vậy xuất hiện hai đặc điểm:
2 người được thêm vào hàng các con, và trong hai người ấy, dòng dõi người đến sau lại trở nên lớn hơn người đến trước.
Đây chính là chi tiết đáng chú ý khi chuyển sang câu chuyện về nhóm Mười Hai của Yesus.
2. Sau cái chết của Yesus, danh sách Mười Hai cũng phát sinh người bổ sung
Yesus lựa chọn mười hai người. Nhưng danh sách ấy không giữ nguyên.
Sau khi Yuda chết, Ma-thia (Matthias) được chọn để thế vào vị trí của Yuda:
“Rồi họ bắt thăm, nhằm Ma-thia; và người được kể vào với mười một sứ đồ.”
— Công vụ 1:26
Như vậy Ma-thia là người được văn bản Công vụ chính thức kể vào nhóm Mười Hai.
Nhưng sau đó lại xuất hiện Phao-lô.
Phao-lô không được Công vụ 1 kể vào Mười Hai. Tuy nhiên, trong các thư mang tên ông, Phao-lô liên tục tự nhận địa vị sứ đồ.
Do đó, xét về cấu trúc, câu chuyện lại xuất hiện một tình trạng tương tự lịch sử các con Yacop:
có Mười Hai, nhưng số nhân vật mang địa vị hoặc danh xưng liên quan lại vượt quá mười hai.
Ở Israel có Yoseph rồi lại có Ép-ra-im và Ma-na-se.
Ở thời Yesus có nhóm Mười Hai, Ma-thia được đưa vào thay Yuda, nhưng sau đó Phao-lô lại xuất hiện với tư cách sứ đồ.
Chính tại đây nảy sinh câu hỏi về “người thứ 13”.
3. Ép-ra-im — người đến sau nhưng trở nên lớn hơn
Ép-ra-im không thuộc mười hai người con trai nguyên thủy của Yacop. Ông thuộc thế hệ sau, là con Yoseph, rồi mới được Yacop nhận vào hàng các con.
Nhưng chính người được đưa vào sau ấy lại nhận lời:
“em nó sẽ lớn hơn nó, và dòng dõi nó sẽ trở thành vô số dân.”
— Sáng Thế Ký 48:19
Một hiện tượng tương tự có thể được đặt câu hỏi đối với Phao-lô.
Phao-lô không thuộc nhóm Mười Hai ban đầu. Mathia được nhận vào nhóm tông đồ trước ông, nên tính theo thời gian gia nhập nhóm, ông là em của nhóm 12.
1 Cô-rinh-tô 15:9:
“Vì tôi là nhỏ nhất trong các sứ đồ, không đáng được gọi là sứ đồ”
Nhưng xét về ảnh hưởng lịch sử, dòng Cơ Đốc Giáo giáo chịu ảnh hưởng thần học Phao-lô đã phát triển rộng lớn hơn rất nhiều so với dấu vết lịch sử có thể nhận diện của Ma-thia. Đặc biệt, truyền thống Kitô giáo phương Tây và Giáo hội Roma chịu ảnh hưởng rất lớn từ các thư Phao-lô. Nên có thể nói toàn bộ Kito Giáo chính là tín đồ của Phaolo.
.
4. Sự tương đồng của Yuda và Phaolo
Yuda được kể vào nhóm 12
“vì hắn được kể là một người trong số chúng tôi.”
— Công vụ 1:17
John cũng từng nói về 1 người như vậy: (xem John vs Paul)
Chúng đã từ chúng ta mà ra, nhưng chúng không thuộc/từ chúng ta; vì nếu chúng thuộc về chúng ta, chúng đã ở lại với chúng ta; nhưng chúng đã ra đi, để bày tỏ rằng tất cả chúng đều không thuộc về chúng ta.
— 1 Giăng 2:19
Nhưng chính người “trong số chúng tôi” ấy lại trở thành:
“tên dẫn đường cho những người bắt Đức Giê-su.”
— Công vụ 1:16
Ga-la-ti 1:13:
“Anh em đã nghe về cách ăn ở trước kia của tôi trong Do Thái giáo, rằng tôi đã bắt bớ Hội chúng của Đức Chúa Trời quá chừng và tìm cách phá hủy nó.”
Công vụ 22:4–5 rõ nhất:
“Tôi đã bắt bớ Đạo này cho đến chết, trói và bỏ tù cả đàn ông lẫn đàn bà… tôi đã nhận thư… đi đến Đa-mách để bắt trói những người ở đó, đem về Giê-ru-sa-lem để chịu hình phạt.”
.
5. Khải Huyền lại thay đổi danh sách Mười Hai một lần nữa
Điểm đáng chú ý hơn xuất hiện trong Khải Huyền 7.
Khi liệt kê mười hai chi tộc được đóng ấn, danh sách không giống cách liệt kê thông thường của Israel:
Yuda
Ru-bên
Gát
A-se
Nép-ta-li
Ma-na-se
Si-mê-ôn
Lê-vi
Y-sa-ca
Sa-bu-lôn
Yoseph
Bên-gia-min— Khải Huyền 7:5–8
Hai cái tên đáng chú ý biến mất:
Đan không có.
Ép-ra-im không có.
Trong khi đó,Yoseph, Lê-vi lại có.
Vì vậy, nếu mười hai chi tộc là một mô hình tương ứng với mười hai người quanh Yesus, thì câu hỏi không chỉ là:
Ai là người thứ 13?
Mà còn là:
Khi danh sách cuối cùng trở lại con số 12, ai sẽ bị loại?
6. Một người “được thêm sau” và một người “có từ ban đầu” bị loại?
Khải Huyền tạo ra một mô hình rất thú vị.
Trong hai tên bị mất, Ép-ra-im thuộc nhóm được Yacop đưa vào sau thông qua Yoseph.
Nhưng Đan lại là một trong mười hai người con trai nguyên thủy của Yacop.
Như vậy có thể tạm mô tả:
Ép-ra-im = một dòng được thêm vào sau nhưng cuối cùng không được gọi tên.
Đan = một người thuộc danh sách từ ban đầu nhưng cuối cùng không được gọi tên.
Nếu mô hình này thật sự có ứng nghiệm trong những người quanh Yesus, chúng ta phải tìm hai kiểu nhân vật tương ứng:
một người xuất hiện/tham gia sau, và
một người đã thuộc nhóm ngay từ ban đầu.
Ở đây Phao-lô trở thành ứng viên đáng nghiên cứu cho trường hợp thứ nhất. Đối tượng thứ hai thì còn là câu hỏi lớn.
Ép-ra-im — được đưa vào sau → trở nên cực kỳ lớn → biến mất khỏi danh sách Khải Huyền 7.
Phao-lô — xuất hiện sau Mười Hai → ảnh hưởng trở nên cực kỳ lớn → ??
.
7. Lúa mì và cỏ lùng:
Yesus mô tả lúa mì và cỏ lùng cùng mọc trong một ruộng cho đến mùa gặt.
Vì vậy, trong lịch sử, hai dòng có thể đan xen vào nhau.
Một cộng đồng có thể bảo tồn những lời chân thật của Yesus.
Một cộng đồng khác đồng thời tiếp nhận những giáo lý đến từ một nguồn khác.
Kết luận:
Trong những người vượt ra ngoài danh sách Mười Hai, ai thực sự được YHWH công nhận — và khi danh sách cuối cùng được thiết lập, hai dòng nào sẽ không còn được kể tên?