Trong Phúc Âm John có một trình tự rất đáng chú ý về Khí Thánh:
Khí từ trời xuống trên Jesus → ở lại trên ngài → Jesus trở thành người dìm người khác trong Khí Thánh.
Nói cách khác, Jesus vừa là người nhận lãnh Khí từ trời, vừa là người ban Khí cho những người khác.
1. KHÍ TỪ TRỜI XUỐNG VÀ Ở LẠI TRÊN JESUS
John kể điều chính mình đã nhìn thấy:
«“Và John làm chứng nói: Tôi xem thấy Khí xuống như chim câu từ trời và ở lại trên ngài.”
— John 1:32»
Có ba yếu tố rất rõ trong câu này:
Khí đến từ trời → xuống trên Jesus → ở lại trên Jesus.
John không suy đoán về điều này. Ông nói mình đã thấy và vì đã thấy nên ông làm chứng.
Điều đó càng rõ hơn ở câu kế tiếp:
«“Và tôi không biết ngài, nhưng Đấng sai tôi đến dìm trong nước đã nói với tôi: Ngươi thấy Khí xuống trên ai và ở lại trên người ấy, đó là người dìm trong Khí Thánh.”
— John 1:33»
Đây chính là dấu hiệu mà Đấng sai John đã ban cho ông để nhận biết người ấy.
John dìm trong nước.
Nhưng người mà John đang tìm kiếm sẽ dìm trong Khí Thánh.
Và dấu hiệu nhận biết người ấy chính là: Khí từ trời xuống và ở lại trên người ấy.
John đã thấy điều đó xảy ra nơi Jesus.
Vì vậy trình tự của John 1 rất rõ:
Jesus nhận Khí → Khí ở lại trên Jesus → Jesus là người dìm trong Khí Thánh.
—
2. “SINH TỪ TRÊN” — SINH BỞI NƯỚC VÀ KHÍ
Khi nói chuyện với Nicodemus, Jesus nói:
«“Quả thật, quả thật, ta nói với ngươi, nếu một người không sinh bởi nước và Khí, thì không thể vào vương quốc của Thiên Chúa.”
— John 3:5»
Rồi ngài giải thích:
«“Điều gì sinh bởi xác thịt là xác thịt; điều gì sinh bởi Khí là khí.”
— John 3:6»
Điều đáng chú ý là trước đó Jesus đã dùng cụm:
«“Nếu một người không sinh từ trên, người ấy không thể thấy vương quốc của Thiên Chúa.””
— John 3:3»
ἄνωθεν — anōthen có nghĩa căn bản là “từ trên”
Vì vậy câu này có thể được hiểu rất sát là: “Nếu một người không được sinh từ trên…”
Nicodemus lại hiểu theo nghĩa sinh lại, sinh ra lần 2, nên mới hỏi:
«“Một người đã già thì làm sao sinh được? Có thể vào lòng mẹ lần thứ hai mà sinh sao?”
— John 3:4»
Jesus lập tức giải thích, chuyển sự chú ý khỏi việc sinh bởi xác thịt sang một sự sinh khác: sinh bởi Khí.
Điều này rất quan trọng, bởi chính trong cùng chương ấy, John lại mô tả Jesus là người “đến từ trên”:
«“Người đến từ trên thì ở trên tất cả… người đến từ trời thì ở trên tất cả.”
— John 3:31»
Như vậy John 3 đặt cạnh nhau hai ý tưởng:
sinh từ trên — ἄνωθεν
và
Jesus là người đến từ trên — ἄνωθεν.
Tuy nhiên, cần phân biệt điều văn bản nói trực tiếp với điều chúng ta suy ra: John không có một câu trực tiếp nói rằng “Jesus được sinh bởi Khí” theo đúng công thức John 3:5–6.
Điều được nói trực tiếp về Jesus là Khí từ trời xuống trên ngài và ở lại trên ngài (John 1:32–33), đồng thời ngài là người từ trên mà đến (John 3:31).
Vì thế, cách diễn đạt “Jesus sinh bởi Khí”, là một sự liên hệ thần học với John 3, chứ John 3:6 không trực tiếp tuyên bố điều đó về Jesus.
—
3. KHÍ ĐƯỢC BAN “KHÔNG THEO CHỪNG MỰC”
Ngay sau khi nói về người “từ trên mà đến”, John viết:
«“Vì Đấng mà Thiên Chúa sai đến thì nói những lời của Thiên Chúa, vì Ngài ban Khí không theo chừng mực.”
— John 3:34»
Câu này đặc biệt đáng chú ý khi đặt cạnh John 1.
Ở John 1, John thấy:
Khí từ trời xuống → ở lại trên Jesus.
Đến John 3:
Đấng được Thiên Chúa sai → nói lời Thiên Chúa → Khí được ban không theo chừng mực.
Jesus là người được sai và nói lời của Thiên Chúa:
John 12:49: “Ta chẳng nói bởi chính mình, nhưng Cha, Đấng đã sai ta, chính Ngài đã truyền lệnh cho ta phải nói điều gì và nói thế nào.”
Vì vậy Jesus chính là người được ban cho Khí không giới hạn trong chính câu John 3:34
—
4. JESUS KHÔNG CHỈ NHẬN KHÍ — NGÀI CÒN BAN KHÍ
Lời chứng của John ngay từ đầu đã xác định:
«“Đó là người dìm trong Khí Thánh.”
— John 1:33»
Điều này được hoàn tất rất rõ ở cuối Phúc Âm.
Sau khi sống lại, Jesus đến với các môn đồ:
«“Nói điều đó rồi, ngài hà hơi trên họ và nói với họ: Hãy nhận lấy Khí Thánh.”
— John 20:22»
Đây là một hình ảnh rất mạnh.
Ở đầu Phúc Âm:
Khí từ trời xuống trên Jesus.
Ở cuối Phúc Âm:
Jesus hà hơi trên các môn đồ: “Hãy nhận lấy Khí Thánh.”
Như vậy John 1:33 không phải một danh hiệu vô nghĩa. Cả Phúc Âm dẫn tới chính hành động ấy.
Người đã nhận Khí trở thành người ban Khí.
—
5. TỪ NƯỚC ĐẾN KHÍ
Vai trò của John và Jesus vì thế khác nhau rất rõ.
John nói:
«“Tôi đến dìm trong nước.”
— John 1:31»
Nhưng về Jesus:
«“Đó là người dìm trong Khí Thánh.”
— John 1:33»
John dùng nước để làm cho Jesus được tỏ ra với Israel.
Nhưng Jesus đem đến điều mà nước của John hướng tới: sự sinh bởi Khí.
Vì vậy Jesus nói:
«“Nếu một người không sinh bởi nước và Khí, thì không thể vào vương quốc của Thiên Chúa.”
— John 3:5»
Và:
«“Điều gì sinh bởi xác thịt là xác thịt; điều gì sinh bởi Linh Khí là Linh khí.”
— John 3:6»
Con người được sinh bởi xác thịt thì vẫn thuộc về xác thịt. Muốn bước vào sự sống thuộc về Thiên Chúa, người ấy phải nhận một sự sinh từ trên, bởi Khí.
Và theo lời chứng của John, người thực hiện việc dìm trong Linh Khí ấy chính là Jesus.
—
JESUS: NGƯỜI NHẬN KHÍ VÀ NGƯỜI DÌM TRONG KHÍ
Toàn bộ mạch văn có thể thu lại:
Khí ở trên trời
↓
Khí xuống trên Jesus — John 1:32
↓
Khí ở lại trên Jesus — John 1:32–33
↓
Jesus được nhận biết là người dìm trong Khí Thánh — John 1:33
↓
Con người phải sinh từ trên, bởi nước và Khí — John 3:3–6
↓
Đấng từ trên đến nói lời Thiên Chúa, Khí được ban không theo chừng mực — John 3:31–34
↓
Jesus hà hơi trên môn đồ: “Hãy nhận lấy Khí Thánh” — John 20:22
Vì vậy có một chuyển động xuyên suốt Phúc Âm John:
TỪ THIÊN CHÚA → ĐẾN JESUS → ĐẾN NHỮNG NGƯỜI TIN.
Jesus nhận lãnh Khí từ trời, Khí ở lại trên ngài, và qua ngài những người khác được nhận Khí.
Người được dìm/nhận lãnh trong Khí trở thành người dìm những người khác trong Khí Thánh.