SUKKOT — Tổng kết
Khi đặt Sukkot bên cạnh các lời tiên tri và Khải Huyền, những hình ảnh ấy gợi ra một mạch: sự phán xét, quân đội của YHWH, những người còn lại của các dân, sự che phủ của YHWH và nước sự sống.
—
1️⃣ SÂN ĐẬP LÚA VÀ BÀN ÉP RƯỢU – YHWH PHÁN XÉT
Phục truyền 16:13 truyền Israel giữ Sukkot sau khi đã thu gom sản vật từ sân đập lúa và bàn ép rượu.
Theo nghĩa trực tiếp, đó là công việc của mùa thu hoạch.
Nhưng các tiên tri cũng dùng chính những hình ảnh ấy để nói về sự phán xét.
Trong Mi-chê 4:12–13, YHWH gom các dân như những bó lúa vào sân đập, rồi phán với con gái Zion: “Hãy đứng dậy và đập.”
Trong Ê-sai 63:2–3, việc giẫm bàn ép rượu trở thành hình ảnh của cuộc phán xét.
Khải Huyền 14:18–20 cũng mô tả những chùm nho của đất bị ném vào bàn ép cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời.
2️⃣ QUÂN ĐỘI NGÀI HÀNH ĐỘNG
Cuộc Xuất Hành bắt đầu bằng việc YHWH phán xét Ai Cập và đưa Israel ra khỏi đó.
Torah gọi những người ra đi là “các đạo quân của YHWH” (Xuất Ê-díp-tô 12:41).
Về sau, Israel cũng trực tiếp ra trận. Trong Phục truyền 31:3–8, trước khi dân vượt Jordan, Moses nói YHWH sẽ đi trước, còn Joshua sẽ dẫn dân đi. Ông nhắc lại việc YHWH đã trao Sihon và Og vào tay Israel, rồi dặn dân mạnh mẽ, can đảm và làm theo điều đã được truyền.
Đến Mi-chê 4, vai trò của Sion được nói bằng một hình ảnh rất rõ: YHWH gom các dân vào sân đập; con gái Sion được truyền đứng dậy đập lúa. Sion là người thực hiện hành động trong lời tiên tri ấy, nhưng YHWH là Đấng tập hợp các dân và ban sức mạnh cho Zion.
Xa-cha-ri 14 lại cho thấy các dân lên chống Jerusalem, rồi YHWH ra chiến đấu và làm Vua trên toàn đất (14:2–9)
Các đoạn không kể cùng một trận đánh, nhưng đều đặt cuộc đối đầu của các dân với Israel dưới quyền quyết định của YHWH, và Israel là quân đội của Ngài.
3️⃣ SAU PHÁN XÉT: NHỮNG NGƯỜI CÒN SÓT LẠI
Xa-cha-ri không kết thúc với việc tất cả các dân bị xóa sạch. Ông viết:
«“Mọi người còn sót lại trong tất cả các dân đã đến chống Jerusalem sẽ đi lên, năm này qua năm khác, để thờ lạy Vua, YHWH vạn quân, và giữ Lễ Lều Tạm.”
— Xa-cha-ri 14:16»
Những người từng thuộc các dân lên để đánh Jerusalem, nay lên để thờ lạy YHWH. Họ đã sống qua cuộc phán xét, nhận Ngài là Vua.
Trong Khải Huyền 7, John thấy một đoàn người từ mọi nước, mọi chi phái, mọi dân và mọi ngôn ngữ đứng trước ngai, cầm nhánh chà là. Họ được giới thiệu là những người đến từ cơn hoạn nạn lớn, đã giặt áo mình và làm áo trắng trong huyết Chiên Con (7:9, 13–14).
Chúng đặt trước mắt ta một câu hỏi chung: sau phán xét, ai là những người còn đứng trước YHWH?
4️⃣ YHWH DỰNG LỀU CHE PHỦ
Lê-vi 23:42–43 nói Israel ở trong lều để nhớ YHWH đã khiến họ ở trong lều khi đem họ ra khỏi Ai Cập. Chiếc lều gắn với hành trình của một dân được Ngài bảo vệ
Xa-cha-ri 14 nêu đích danh Sukkot là lễ những người còn sót lại sẽ giữ.
Còn Khải Huyền 7 diễn tả sự che phủ bằng một câu đặc biệt:
«“Đấng ngồi trên ngai sẽ dựng lều trên họ.”
— Khải Huyền 7:15»
Trong Torah, dân ở trong lều để kỷ niệm sự chăm sóc của YHWH.
Trong Khải Huyền, chính Đức Chúa Trời dựng lều trên đoàn người đứng trước Ngài.
5️⃣ MƯA VÀ NƯỚC SỰ SỐNG
Xa-cha-ri 14:17 nói dân nào không lên Jerusalem thờ lạy YHWH là Vua thì không có mưa.
Cũng trong chương ấy, Xa-cha-ri thấy nước sống chảy ra từ Jerusalem, cả mùa hạ lẫn mùa đông (14:8).
Sang Khải Huyền 7, đoàn người được Đức Chúa Trời che phủ không còn khát, vì Chiên Con dẫn họ đến những nguồn nước sự sống (7:16–17).
Ngày thứ 8 lễ sukkot, sau 7 ngày ở trong lều, là ngày lễ trọng thể, Jesus đã nói “Ai khát hãy đến cùng ta”
Mưa, dòng nước từ Jerusalem và nguồn nước sự sống, chúng cùng hướng về một điều: sự sống của những người còn lại phụ thuộc vào YHWH và sự chăm sóc của Ngài.
6️⃣ NHỮNG KẺ BỊ ĐÁNH BẠI
Mi-chê thấy các dân tụ họp chống Sion.
YHWH đã gom họ như những bó lúa vào sân đập, rồi truyền con gái Sion đứng dậy đập lúa (Mi-chê 4:11–13).
Xa-cha-ri 14 cũng bắt đầu với các dân lên đánh Jerusalem.
YHWH ra chiến đấu chống họ, và câu 12 mô tả tai họa giáng trên những kẻ tham chiến.
Trong Khải Huyền, chương 19, con thú, các vua trên đất và quân đội của họ tập hợp để giao chiến, nhưng bị đánh bại (19:19–21).
—
KẾT — SUKKOT LỜI TIÊN BÁO
Những dân sẽ tập hợp lại để đánh dân Israel
🌾 Sân đập lúa và bàn ép rượu: hình ảnh nói về phán xét.
⚖️ Israel là quân đội YHWH dùng
🌿 Những người còn lại, những kẻ qua cơn hoạn nạn và giặt trắng áo mình, lên thờ lạy YHWH.
⛺ Chiếc lều: Đức Chúa Trời dựng lều che phủ mọi dân lên cùng Ngài
💧 Nước sự sống: Sự sống dư dật được ban ra.