CÁC DÂN CÒN SÓT LẠI GIỮ SUKKOT
Từ chống Jerusalem đến thờ lạy YHWH là Vua
Xa-cha-ri 14 đưa Sukkot vào một viễn cảnh: sau cuộc chiến và sự phán xét, những người còn sót lại từ các dân sẽ lên Jerusalem để thờ lạy YHWH và giữ Lễ Lều Tạm.
—
1️⃣ CÁC DÂN LÊN CHỐNG JERUSALEM
Xa-cha-ri 14 mở đầu bằng cảnh các dân được tập hợp để đánh Jerusalem. Thành bị chiếm, dân chịu đau khổ; rồi YHWH ra trận:
> “YHWH sẽ đi ra và chiến đấu chống các dân ấy.”
— Xa-cha-ri 14:3
Ban đầu, các dân lên Jerusalem để giao chiến.
Khi YHWH đứng ra chiến đấu cho thành, cuộc tấn công Jerusalem trở thành cuộc đối đầu với chính Ngài.
—
2️⃣ “NHỮNG NGƯỜI CÒN SÓT LẠI” LÀ AI?
Sau những cảnh chiến trận và tai họa, Xa-cha-ri viết:
> “Mọi người còn sót lại trong tất cả các dân đã đến chống Jerusalem sẽ đi lên, năm này qua năm khác, để thờ lạy Vua, YHWH vạn quân, và giữ Lễ Lều Tạm.”
— Xa-cha-ri 14:16
Cụm từ “còn sót lại” chỉ những người sống qua cuộc phán xét được mô tả trong chương này.
Họ đến từ chính các dân từng lên chống Jerusalem.
Có một sự đảo chiều trong hướng đi của họ:
> Trước: dân lên Jerusalem để đánh thành.
Sau: dân còn sót lại lên Jerusalem để thờ lạy YHWH.
—
3️⃣ NHỮNG NGƯỜI CÒN LẠI PHẢI NHẬN YHWH LÀ VUA
Ở giữa chương, Xa-cha-ri tuyên bố:
> “YHWH sẽ làm Vua trên toàn đất.”
— Xa-cha-ri 14:9
Đến câu 16, lời ấy có một biểu hiện cụ thể: các dân còn sót lại lên thờ lạy Vua, YHWH vạn quân, đến trước Đấng đã làm Vua trên toàn đất.
Xa-cha-ri nói họ sẽ lên năm này qua năm khác: sự thờ lạy ấy tiếp tục sau khi cuộc chiến đã kết thúc.
—
4️⃣ SUKKOT — TỪ CHIẾC LỀU CỦA ISRAEL ĐẾN SỰ CHE PHỦ CỦA YHWH
Torah nói Israel phải ở trong lều bảy ngày để các thế hệ nhớ rằng YHWH đã khiến họ ở trong lều khi đem họ ra khỏi Ai Cập (Lê-vi 23:42–43).
Chiếc lều nhắc dân về việc họ được ở dưới sự che chở của Yahweh.
Xachari 14 cũng nhắc đến việc giữ lễ lều tạm
Đặt các đoạn cạnh nhau, ta thấy một liên hệ hình bóng:
– Torah: Israel ở trong lều, nhớ sự chăm sóc của YHWH sau cuộc Xuất Hành.
– Xa-cha-ri: những người còn sót lại từ các dân lên giữ Sukkot trước YHWH là Vua.
– Khải Huyền: đoàn người từ mọi dân đứng trước ngai, và Đức Chúa Trời dựng lều trên họ.
Theo cách đọc ấy, Sukkot hướng sự chú ý từ chiếc lều để tưởng nhớ, đến sự che phủ của YHWH cho kẻ còn lại sau những cuộc chiến/ cuộc phán xét lớn.
—
5️⃣ KHÔNG CÓ MƯA — VÀ NƯỚC SỰ SỐNG
Xa-cha-ri nói tiếp:
> “Nếu một trong các dòng họ trên đất không lên Jerusalem để thờ lạy Vua, YHWH vạn quân, thì sẽ không có mưa trên họ.”
— Xa-cha-ri 14:17
Các dân đã qua cuộc chiến vẫn cần mưa để sống. Họ không thể nhận sự sống và mùa màng từ YHWH, nếu từ chối đến thờ lạy Ngài.
Cũng trong chương này, Xa-cha-ri thấy một hình ảnh nước khác:
> “Trong ngày ấy, nước sống sẽ chảy ra từ Jerusalem… cả mùa hạ lẫn mùa đông.”
— Xa-cha-ri 14:8
Mưa ở câu 17 là điều bị giữ lại như một hình phạt đối với dân không chịu lên thờ lạy.
Nước sống chảy ra từ Jerusalem cho dân nào ở trong đất thánh
Liên hệ ấy còn gợi nhớ Khải Huyền 7: đoàn người được Đức Chúa Trời che phủ sẽ không còn khát, và Chiên Con dẫn họ đến những nguồn nước sự sống (7:15–17).
—
KẾT — HAI LẦN LÊN JERUSALEM
Xa-cha-ri 14 kể về hai lần các dân hướng về Jerusalem, với hai mục đích đối lập:
– Lên để chống Jerusalem
– Những người còn sót lại lên để thờ lạy Vua và giữ Sukkot
Trong viễn cảnh Xa-cha-ri, những người sống qua cuộc phán xét từ các dân cũng phải đến trước YHWH, nhận Ngài là Vua và tiếp tục phụ thuộc vào Ngài.
Và khi đọc tiếp sang Khải Huyền 7, hình ảnh ấy mở rộng thêm: đoàn người từ mọi dân đứng trước ngai; Đức Chúa Trời dựng lều trên họ, và họ không còn khát nữa.