KHÔNG BUỘC NGƯỜI NGOẠI CẮT BÌ — KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ BÃI BỎ PHÉP CẮT BÌ
Nếu cuộc tranh luận trong Công vụ 15 đã dẫn đến quyết định bãi bỏ hoàn toàn phép cắt bì, thì tại sao ngay trong phần thuật chuyện tiếp theo, Phaolô lại cho Ti-mô-thê cắt bì?
Muốn hiểu quyết định của hội thánh lúc ấy, cần đặt vấn đề được tranh luận, lời giải quyết và hành động sau cuộc tranh luận cạnh nhau.
1️⃣ Hội thánh đang tranh luận về việc buộc người ngoại cắt bì để được cứu
Cuộc tranh luận bắt đầu từ lời dạy:
“Nếu anh em không chịu cắt bì theo tục lệ của Môi-se, anh em không thể được cứu.”
— Công vụ 15:1
Sau đó, một số người thuộc phái Pha-ri-si đã tin đưa ra yêu cầu:
“Phải cắt bì cho họ và truyền họ giữ Torah của Môi-se.”
— Công vụ 15:5
Vấn đề cụ thể ở đây là những người từ dân ngoại đang quay về với Đức Chúa Trời: có phải buộc họ chịu cắt bì, và có thể tuyên bố rằng nếu chưa cắt bì thì họ không thể được cứu hay không?
Đối tượng của cuộc tranh luận là người ngoại; yêu cầu đang bị xem xét là đặt phép cắt bì thành điều kiện để họ được cứu. Phải giữ rõ phạm vi ấy khi đọc quyết định tiếp theo.
Gia-cơ nói:
“Vì vậy, tôi xét rằng không nên gây khó khăn cho những người từ các dân ngoại đang quay về với Đức Chúa Trời, nhưng hãy viết cho họ phải kiêng những sự ô uế của thần tượng, sự gian dâm, vật bị bóp cổ và huyết.”
— Công vụ 15:19–20
Những lời ấy không chứa một mệnh lệnh cấm cắt bì, cũng không tuyên bố rằng từ nay mọi người phải ngừng thực hành phép cắt bì.
Không buộc người ngoại chịu cắt bì ngay để được cứu và bãi bỏ hoàn toàn phép cắt bì là hai kết luận khác nhau.
2️⃣ Gia-cơ vẫn nhắc đến việc nghe và học Luật pháp Môi-se
Ngay sau lời đề nghị về những điều người ngoại phải kiêng, Gia-cơ nói:
“Trong mỗi thành vẫn có người giảng luật pháp Môi-se, bởi mọi ngày Sa-bát, trong các nhà hội người ta có đọc luật ấy.”
— Công vụ 15:21
Câu này thuộc chính lời giải quyết cuộc tranh luận. Gia-cơ nhắc rằng Luật pháp Môi-se vẫn được đọc và giảng dạy đều đặn trong các nhà hội.
Vì vậy, có cơ sở để hiểu rằng những người ngoại đang quay về với Đức Chúa Trời được tiếp nhận mà không bị đặt ngay toàn bộ yêu cầu lên mình; họ vẫn có cơ hội và thời gian để tiếp tục nghe, học và hiểu Luật pháp.
3️⃣ Ngay sau cuộc tranh luận, chính Phaolô vẫn cho Ti-mô-thê cắt bì
Đây là hành động cần được đặt cạnh quyết định của hội thánh.
Công vụ 16 kể rằng Phaolô gặp Ti-mô-thê, một môn đồ có mẹ là người Do Thái có đức tin, còn cha là người Hy Lạp. Anh em tại Lystra và Iconium làm chứng tốt về ông.
Sau đó:
“Paul muốn người này cùng đi với mình, nên đem ông đi và cắt bì cho ông”
— Công vụ 16:3
Ti-mô-thê đã là môn đồ, đã được anh em làm chứng tốt, rồi Phaolô vẫn cho ông cắt bì.
Đó là hành động diễn ra sau cuộc tranh luận về phép cắt bì. Trong trình tự thuật chuyện, Công vụ 15 vừa ghi lại quyết định của hội thánh thì Công vụ 16 đã ghi lại việc Phaolô thực hiện phép cắt bì cho một người cùng đi với mình.
Sự thật rằng Phaolô vẫn cho thực hiện phép cắt bì sau khi hội thánh đã đưa ra quyết định.
- Nếu quyết định ấy có nghĩa là phép cắt bì đã bị bãi bỏ hoàn toàn, thì hành động ngay sau đó của Phaolô sẽ trở thành điều rất khó giải thích.
- Nhưng nếu quyết định ấy là không buộc người ngoại chịu cắt bì ngay khi chưa hiểu rõ luật pháp, thì việc Phaolô cho Ti-mô-thê cắt bì cho thấy phép ấy vẫn tiếp tục được thực hành.
4️⃣ Phải đọc quyết định cùng với hành động tiếp theo
Không thể chỉ dừng ở Công vụ 15 rồi kết luận rằng các tông đồ đã bỏ hẳn phép cắt bì, trong khi bỏ qua hành động được thuật lại ngay ở chương kế tiếp.
Trình tự của câu chuyện cho thấy:
- Hội thánh tranh luận về việc buộc người ngoại cắt bì.
- Hội thánh quyết định không gây khó khăn cho những người ngoại đang quay về với Đức Chúa Trời.
- Gia-cơ nhắc rằng Luật pháp Môi-se vẫn được đọc mỗi ngày Sa-bát.
- Sau cuộc tranh luận, Phaolô vẫn cho Ti-mô-thê cắt bì.
Chính hành động của Phaolô là bằng chứng rõ ràng rằng quyết định trong Công vụ 15 không được thực hành như một lệnh bãi bỏ hoàn toàn phép cắt bì.
Người ngoại không bị buộc phải hoàn tất mọi điều ngay khi mới quay về; họ vẫn có thời gian học hỏi. Và phép cắt bì vẫn được thực hiện — bởi chính Phaolô, ngay sau cuộc tranh luận ấy.