Mục lục bấm vào để hiện

CHERUBIM – CHE PHỦ SỰ SỐNG

Trong Kinh Thánh, Cherubim không xuất hiện như những hình tượng trang trí, cũng không được mô tả như những thiên sứ nhỏ bé đáng yêu trong nghệ thuật về sau.

Mỗi lần Cherubim xuất hiện, họ đều đứng gần điều thánh, gần sự hiện diện của YHWH, và đặc biệt là gần những gì gắn với sự sống.

Có thể nhận thấy một đường dây xuyên suốt:

Những gì Cherubim canh giữ hoặc che phủ đều liên quan đến sự sống mà YHWH ban.

1. Cherubim canh giữ đường đến Cây Sự Sống

Lần đầu tiên Cherubim xuất hiện là sau khi A-đam và người nữ phạm tội.

“Ngài đuổi loài người ra; rồi đặt tại phía đông vườn Ê-đen các Cherubim và lưỡi gươm lửa quay bốn phía, để canh giữ đường đến Cây Sự Sống.”

— Sáng Thế Ký 3:24

Câu này không chỉ nói Cherubim canh giữ vườn Ê-đen nói chung.

Điều được nhấn mạnh là: “canh giữ đường đến Cây Sự Sống.”

Cây Sự Sống là điều có thể khiến con người “sống đời đời”:

“Bây giờ, e nó giơ tay hái trái Cây Sự Sống mà ăn và sống đời đời.”

— Sáng Thế Ký 3:22

Như vậy, nhiệm vụ đầu tiên được nói rõ của Cherubim là bảo vệ đường đến sự sống.

Sau khi con người phản nghịch, con đường ấy không còn được tự do tiếp cận nữa.

Cherubim đứng ở ranh giới giữa con người đã sa ngã và sự sống đời đời.

2. Cherubim che phủ Hòm Giao Ước chứa Luật Pháp của YHWH

Trong Đền Tạm, YHWH truyền cho Môi-se làm hai Cherubim bằng vàng ở trên nắp Hòm Giao Ước.

“Các Cherubim sẽ dang cánh lên cao, lấy cánh che phủ nắp, mặt đối nhau.”

— Xuất Ê-díp-tô Ký 25:20

Bên dưới cánh Cherubim là Hòm Giao Ước.

Điều được đặt trong hòm là Bảng Chứng Ước mà YHWH đã ban:

“Ngươi hãy đặt vào trong hòm Bảng Chứng Ước mà Ta sẽ ban cho ngươi.”

— Xuất Ê-díp-tô Ký 25:16

“Trong Hòm không có gì ngoài hai bảng đá mà Môi-se đã đặt vào đó tại Hô-rếp.”

— 1 Các Vua 8:9

Chứng Ước ấy chính là những bảng đá ghi Luật Pháp của YHWH.

“Ta sẽ ban cho ngươi những bảng đá, và luật pháp và điều răn mà Ta đã viết để dạy dỗ họ.”

— Xuất Ê-díp-tô Ký 24:12

(trên bảng đá là 10 lời, còn luật pháp và điều răn do chính YHWH viết thì Ngài viết vào đâu nhỉ?)

“Ngài viết trên các bảng những lời của giao ước, tức Mười Lời.”

— Xuất Ê-díp-tô Ký 34:28

Phục Truyền cũng xác nhận:

“YHWH đã viết trên các bảng theo như chữ viết trước, tức Mười Lời mà YHWH đã phán cùng các ngươi trên núi.”

— Phục Truyền Luật Lệ Ký 10:4

Khi nói về các điều răn, YHWH đặt trước Israel hai con đường: sự sống và sự chết.

“Khi ngươi nghe theo tiếng phán của Yahweh Ðức Chúa Trời ngươi, gìn giữ các điều răn và luật lệ của Ngài đã ghi trong sách luật pháp nầy, hết lòng hết ý trở lại cùng Yahweh Ðức Chúa Trời ngươi, thì Ngài sẽ ban phước đầy-lấp”

…

“Hãy xem, ngày nay ta đặt trước mặt ngươi sự sống và điều lành, sự chết và điều dữ.”

…

“đi trong các đường lối Ngài, và gìn giữ những điều răn, luật lệ và mạng lịnh Ngài, để ngươi sống, gia thêm”

— Phục Truyền Luật Lệ Ký 30:9,15,16

“Ta đã đặt trước mặt ngươi sự sống và sự chết, sự phước lành và sự rủa sả. Vậy hãy chọn sự sống, để ngươi và dòng dõi ngươi được sống.”

— Phục Truyền Luật Lệ Ký 30:19

Vì vậy, khi Cherubim che phủ Hòm Giao Ước, họ đang che phủ Luật Pháp của YHWH — con đường đến sự sống.

Trong Ê-đen, Cherubim canh giữ đường đến Cây Sự Sống.

Trong Đền Tạm, Cherubim che phủ Luật Pháp – đường đến sự sống.

Cherubim ở đây làm theo sự sắp xếp của chính YHWH.

3. “Cherubim che phủ” trong Ê-xê-chi-ên 28

Trong lời than về vua Ty-rơ, Ê-xê-chi-ên viết:

12 …Ngươi gồm đủ tất cả, đầy sự khôn ngoan, tốt đẹp trọn vẹn.

13 Ngươi vốn ở trong Ê-đen…

14 Ngươi là Cherubim được xức dầu, là kẻ che phủ; ta đã lập ngươi lên trên hòn núi thánh của Elohim…

15 Ðường lối ngươi trọn vẹn từ ngày ngươi được dựng nên, cho đến lúc thấy sự gian ác trong ngươi.

16 Ta đã đuổi ngươi như một vật ô uế khỏi núi của Elohim, và hủy diệt ngươi, hỡi Cherubim che phủ.

— Ê-xê-chi-ên 28

Nhân vật này được mô tả là ở trong Ê-đen, trên núi thánh của Elohim. Sau đó, vì gian ác và kiêu ngạo, người ấy bị đuổi khỏi núi của Elohim.

Vua Tyrơ từng tốt đẹp, từng được xức dầu, từng được đặt làm kẻ che phủ, làm Cherubim che phủ, nghĩa là kẻ canh giữ đường đến sự sống. Nhưng khi kẻ đó không còn tốt đẹp, bị đuổi và hủy diệt là phần dành cho hắn.

→ Con người có thể được YHWH đặt vào một chức vụ bảo vệ điều thánh, gìn giữ trật tự và sự sống (dù không thuộc dân thánh), nhưng vẫn có thể sa ngã và bị đuổi khỏi vị trí ấy.

4. Adam và Cherubim

A-đam cũng được đặt trong vườn để “làm việc và gìn giữ”:

“YHWH Elohim đem người đặt vào vườn Ê-đen để làm việc và gìn giữ nó.”

— Sáng Thế Ký 2:15

Hai động từ “làm việc” và “gìn giữ” về sau cũng được dùng trong ngôn ngữ chức vụ thánh.

עָבַד (ʿābad) = làm việc, phục vụ, phụng sự.
שָׁמַר (šāmar) = giữ, canh giữ, bảo vệ, tuân giữ.

Sự kết hợp ʿābad + šāmar xuất hiện nổi bật trong các đoạn mô tả nhiệm vụ của người Lê-vi tại Đền Tạm.

(Hình ảnh con người ở đây chính là ẩn dụ của những người đã sinh lại trong Linh Thánh, và được giao nhiệm vụ như của tư tế: Thờ phượng cũng như Giữ gìn)

Sau khi con người bị đuổi, Cherubim được đặt vào vị trí canh giữ đường đến Cây Sự Sống.

⇒ Như vậy, có một sự chuyển đổi rất đáng suy nghĩ:

con người ban đầu được đặt trong vườn để gìn giữ;
con người phản nghịch và bị đuổi đi;
Cherubim được đặt để canh giữ đường đến sự sống.
Ê-xê-chi-ên 28 cũng cho thấy một Cherubim che phủ từng ở trong Eđen có thể bị đuổi đi nếu trở nên gian ác.

⇒ Được đặt gần điều thánh không có nghĩa là không thể sa ngã. Người được giao bảo vệ sự sống cũng có thể đánh mất chức vụ nếu phản nghịch YHWH.

Bài liên quan: Adam Eva và con cháu. Người được nhận Linh Thánh vẫn có thể sa ngã. Và kẻ canh giữ (kẻ canh giữ thay thế hoặc chỉ để canh kẻ đã sa ngã?) có thể không thuộc dòng dõi thánh.

5. Cherubim ở cùng YHWH nhưng che phủ điều thuộc về sự sống

Trong Đền Tạm, Cherubim ở trên Hòm Giao Ước, còn YHWH phán từ phía giữa họ:

“Tại đó Ta sẽ gặp ngươi; từ phía trên nắp, từ giữa hai Cherubim ở trên Hòm Chứng Ước, Ta sẽ phán cùng ngươi.”

— Xuất Ê-díp-tô Ký 25:22

Các Thi Thiên cũng gọi YHWH là:

“Đấng ngự trên các Cherubim.”

— Thi Thiên 80:1

Điều đó tạo nên một trật tự: các Cherubim ở dưới quyền YHWH

Trong Ê-đen:

YHWH là Đấng sở hữu sự sống;
Cherubim canh giữ;
Cây Sự Sống là điều được bảo vệ.

Trong Đền Tạm:

YHWH phán từ phía giữa các Cherubim;
Cherubim dang cánh che phủ;
Hòm chứa Luật Pháp chỉ đường đến sự sống nằm bên dưới.

Cherubim không phải nguồn sự sống. Họ không ban sự sống. Họ cũng không đứng ngang hàng với YHWH. Họ ở dưới quyền YHWH và được giao bảo vệ điều thuộc về Ngài.

Vì vậy, chức vụ của Cherubim chỉ có ý nghĩa khi họ ở đúng vị trí: ở dưới YHWH và che phủ điều YHWH giao cho họ.

Khi một Cherubim hoặc một người được ví như Cherubim tự nâng mình lên, chức vụ che phủ có thể biến thành sự kiêu ngạo, và người ấy sẽ bị đuổi khỏi nơi thánh.

Kết luận

Từ Ê-đen đến Hòm Giao Ước, Cherubim luôn xuất hiện gần những gì liên quan đến sự sống.

Họ canh giữ đường đến Cây Sự Sống.
Họ che phủ Hòm chứa Luật Pháp mà YHWH gọi là con đường sự sống.
Họ đứng dưới YHWH và bảo vệ điều thánh thuộc về Ngài.
Họ có thể được đặt vào chức vụ cao trọng, nhưng chức vụ ấy chỉ còn tồn tại khi họ trung tín.

Cherubim không phải Đấng ban sự sống.

YHWH mới là nguồn sự sống.

Cherubim chỉ là những đấng được đặt để che phủ, canh giữ và bảo vệ sự sống mà YHWH ban.