NĂM “SABAT”

¹ Cuối mỗi bảy năm, ngươi sẽ thi hành toàn xá. ² Việc toàn xá ấy thế này: bất cứ chủ nợ nào cũng sẽ buông tha điều mình đã tự tay cho đồng loại mình vay mượn, nó sẽ không thúc nợ người đồng loại, khi đã tuyên bố lệ toàn xá kính Yavê. ³ Ðối với người tha bang, ngươi được thúc nợ, còn về vật gì của người anh em ngươi (vay mượn), tay ngươi sẽ toán xá. ⁴ Dù sao, thì nghèo khó ắt sẽ không có nơi ngươi, vì chắc rằng Yavê sẽ chúc lành cho ngươi trên đất Yavê Thiên Chúa của ngươi sắp ban cho ngươi làm cơ nghiệp để ngươi chiếm lấy, ⁵ miễn là ngươi thật tình vâng nghe tiếng Yavê Thiên Chúa của ngươi, mà tuân giữ thi hành tất cả lịnh truyền này ta truyền dạy ngươi hôm nay, ⁶ vì Yavê Thiên Chúa của ngươi sẽ chúc lành cho ngươi như Người đã phán với ngươi, khiến ngươi sẽ cho nhiều dân vay mượn, và ngươi sẽ thống trị trên nhiều dân, mà chẳng hề bị người ta thống trị.

⁷ Khi nơi ngươi có ai nghèo khó, một người nào trong các anh em ngươi, trong một cổng thành nào trên đất Yavê Thiên Chúa của ngươi sắp ban cho ngươi, thì ngươi sẽ không cứng lòng khép tay lại đối với anh em ngươi, người nghèo khó. ⁸ Nhưng ngươi sẽ mở rộng tay ngươi với nó và cho nó vay mượn đủ với nhu cầu của nó, điều nó thiếu thốn. ⁹ Ngươi hãy coi chừng đừng để nơi lòng ý nghĩ nào càn dở, rằng: “Gần rồi, năm thứ bảy, năm toàn xá”, mà để mắt ngươi ra ác độc đối với anh em ngươi, người nghèo khó và chẳng cho nó chút gì. Nó mà kêu trách ngươi lên với Yavê, thì tội giáng xuống trên ngươi. ¹⁰ Nhưng ngươi sẽ ban cho nó, và ngươi đừng cực lòng khi ban cho nó, vì chính do điều ấy mà Yavê Thiên Chúa của ngươi sẽ chúc lành cho ngươi trong công việc của ngươi, và trong mọi sự ngươi tra tay làm. ¹¹ Vì sẽ không hề thiếu nghèo khó trong xứ đâu: bởi thế nên ta truyền dạy ngươi rằng: Ngươi sẽ mở rộng tay ngươi cho anh em ngươi, cho kẻ nghèo, người khó trên đất ngươi.

¹² Nếu anh em ngươi, đàn ông hay đàn bà Hipri, bán mình cho ngươi, nó sẽ làm tôi ngươi sáu năm, và năm thứ bảy, ngươi sẽ thả tự do cho nó ra khỏi nhà ngươi. ¹³ Khi ngươi thả tự do cho nó ra khỏi nhà ngươi, ngươi sẽ không thả nó về tay không: ¹⁴ Ngươi sẽ tặng nó chiên dê, hoa lợi sân lúa, bồn nho; với những gì Yavê Thiên Chúa của ngươi đã chúc lành cho ngươi, ngươi sẽ trao cho nó. ¹⁵ Ngươi sẽ nhớ ngươi đã từng là nô lệ ở đất Aicập và Yavê Thiên Chúa của ngươi đã cứu chuộc ngươi, bởi thế nên ta truyền dạy ngươi điều ấy hôm nay.

¹⁶ Nhược bằng nó thưa với ngươi: “tôi không muốn bỏ ông đi ra” vì nó mến ngươi và nhà ngươi, bởi ở với ngươi thì tốt hơn đối với nó, ¹⁷ ngươi sẽ lấy cái dùi, và xỏ tai nó nơi cửa nhà và nó sẽ thành nô lệ mãi mãi. Ngươi cũng sẽ làm như vậy đối với tớ gái ngươi.

¹⁸ Mắt ngươi đừng coi như quá nặng nề việc thả tự do cho nó ra khỏi nhà ngươi vì cũng gấp đôi công người làm mướn rồi: việc nó làm tôi ngươi sáu năm. Vả lại Yavê Thiên Chúa của ngươi sẽ chúc lành cho ngươi trong mọi điều ngươi làm.

¹⁹ Mọi thú đầu lòng ngưu dương sinh ra, nếu là giống đực, ngươi sẽ dâng làm của thánh cho Yavê Thiên Chúa của ngươi. Ngươi sẽ không dùng bò đầu lòng làm việc, và ngươi sẽ không xén lông chiên dê đầu lòng. ²⁰ Trước nhan Yavê Thiên Chúa của ngươi, ngươi sẽ ăn nó, năm này qua năm khác, nơi chỗ Yavê sẽ chọn, ngươi và gia đình ngươi. ²¹ Nhược bằng nó có tì tích, bị què, hay mù, bất cứ tì tích xấu xa nào, thì ngươi cũng không tế sát dâng Yavê Thiên Chúa của ngươi. ²² Trong cổng thành ngươi, ngươi sẽ ăn nó, kẻ nhơ người sạch như nhau, như người ta ăn hươu ăn nai; ²³ chỉ có huyết là ngươi không được ăn, ngươi sẽ đổ xuống đất như nước.

Năm thứ 50

Đặc điểm: sau 7 lần 7 năm thì có năm thánh (năm thứ 50).

 Levi 25

⁸ Ngươi sẽ tính (cho ngươi) bảy tuần năm, bảy lần bảy năm: thời gian bảy tuần năm sẽ là bốn mươi chín năm. ⁹ Ngươi sẽ cho tù và rân rân vọng khắp nơi vào tháng bảy, ngày mồng mười tháng ấy: vào ngày xá tội, ngươi sẽ cho tù và vọng khắp nơi trong toàn xứ sở ngươi. ¹⁰ Các ngươi sẽ thánh hóa năm thứ năm mươi, và các ngươi sẽ rao trong xứ, ân xá cho toàn thể dân cư trong xứ: Ðối với các ngươi, đó sẽ là Yobel: các ngươi mỗi người sẽ về lại sản nghiệp của mình, và các ngươi mỗi người sẽ về lại thị tộc của mình. ¹¹ Năm thứ năm mươi ấy sẽ là Yobel đối với các ngươi: các ngươi sẽ không gieo, không gặt lúa sót mọc lại, và không hái vườn nho bỏ hoang. ¹² Vì đó là Yobel đối với các ngươi, đó là vật thánh, các ngươi sẽ ăn hoa lợi tự đồng ruộng sản xuất ra.

“¹³ Trong năm Yobel này, các ngươi mỗi người sẽ về lại sản nghiệp mình. ¹⁴ Khi các ngươi (mỗi người) bán cho đồng loại ngươi hay mua gì tự tay đồng loại ngươi, các ngươi đừng báo hại nhau. ¹⁵ Cứ theo số năm sau Yobel mà ngươi sẽ mua của đồng loại; cứ theo theo số năm hoa lợi mà nó sẽ bán cho ngươi. ¹⁶ Năm càng nhiều, thì ngươi càng tăng giá, năm càng ít, thì ngươi càng giảm giá, vì nó chỉ nhường lại cho ngươi một số vụ mùa đó thôi. ¹⁷ Các ngươi sẽ không báo hại nhau, nhưng ngươi sẽ kính sợ Thiên Chúa của ngươi, vì Ta là Yavê Thiên Chúa của ngươi.

²³ Ðất đai không được bán vĩnh viễn, vì đất đai thuộc về Ta, các ngươi chỉ là khách trọ, người ngụ cư bên Ta. ²⁴ Trên mọi đất đai cơ nghiệp của các ngươi, các ngươi sẽ chừa lại quyền chuộc lại thửa đất. ²⁵ Khi anh em ngươi lâm phải túng bấn nên phải bán cơ nghiệp của nó đi, thì ngươi chuộc, người gần gũi nhất, sẽ đến mà chuộc lại vật gì anh em nó đã bán. ²⁶ Nhưng nếu người nào không có người chuộc thì khi đã có phương thế và kiếm ra đủ tiền chuộc lại, ²⁷ nó sẽ tính những năm từ khi đã bán và còn trội bao nhiêu nó sẽ trả cho người nó đã bán cho, mà về lại cơ nghiệp của mình. ²⁸ Nhược bằng nó không tìm ra được gì để trả lại, thì của đã bán, tuy người tậu cứ giữ cho đến năm Yobel, và năm Yobel, của bán sẽ ra (khỏi tay người tậu) và nó sẽ về lại cơ nghiệp của nó.

“²⁹ Khi người nào bán nhà ở trong một thành có tường bao, thì quyền được chuộc lại kéo cho đến trọn năm bán: thời được chuộc sẽ kéo dài trong vòng một năm. ³⁰ Nếu nhà không được chuộc lại lúc mãn một năm chẵn, ngôi nhà trong thành có tường bao sẽ thuộc vĩnh viễn về người đã tậu nó và các thế hệ người ấy: nó sẽ không ra (khỏi tay người tậu) vào (năm) Yobel. ³¹ Nhưng nhà cửa nơi thôn trại không có tường bao quanh, người ta sẽ kể như đồng ruộng: sẽ có quyền chuộc lại của ấy. Và (năm) Yobel, của ấy sẽ ra (khỏi tay người tậu).

“³² Còn về các thành của hàng Lêvi, nhà cửa các thành thuộc cơ nghiệp của họ, hàng Lêvit có mãi mãi quyền được chuộc lại. ³³ Nếu ai chuộc lại (bất cứ vật gì) những người Lêvit đã tậu, thì vật ấy đã bán, nhà cửa hay thành thuộc cơ nghiệp của một người (Lêvit) nào, sẽ ra (khỏi tay người tậu) năm Yobel, và nhà cửa các thành thuộc hàng Lêvit chính là cơ nghiệp của họ giữa con cái Israel. ³⁴ Ðồng phụ cận các thành của chúng sẽ không được bán, vì đó là cơ nghiệp vĩnh viễn của chúng.

³⁵ Khi anh em ngươi lâm phải túng bấn, mà phải vỡ nợ với ngươi, ngươi sẽ chống đỡ nó, dẫu chỉ là khách trọ hay là ngụ cư, để nó được nhờ ngươi mà sống. ³⁶ Ngươi đừng lấy lãi ăn lời, ngươi sẽ kính sợ Thiên Chúa của ngươi và anh em ngươi được nhờ ngươi mà sống. ³⁷ Ngươi sẽ không cho nó vay bạc để lấy lãi, hay cho nó mượn lương thực để ăn lời. ³⁸ Ta là Yavê Thiên Chúa của các ngươi, Ðấng đã đem các ngươi ra khỏi đất Aicập để ban cho các ngươi đất Canaan, ngõ hầu Ta làm Thiên Chúa của các ngươi.

³⁹ Khi anh em ngươi bên ngươi làm phải túng bấn đành phải bán mình cho ngươi, ngươi sẽ không bắt nó phục dịch như nô lệ. ⁴⁰ Nơi nhà ngươi, nó sẽ như người làm thuê, như người ngụ cư, nó sẽ làm tôi nhà ngươi cho đến năm Yobel. ⁴¹ Bấy giờ nó sẽ ra khỏi nhà ngươi, nó và con cái nó với nó, nó sẽ về lại họ hàng nhà nó, và nó sẽ trở về với cơ nghiệp cha ông nó. ⁴² Vì chúng là nô lệ của Ta, những kẻ Ta đã đem ra khỏi đất Aicập, chúng không được bán mình đi theo kiểu mại nô. ⁴³ Ngươi sẽ không hà khắc khống chế trên nó, ngươi sẽ biết kính sợ Thiên Chúa của ngươi.

“⁴⁴ Tớ trai, tớ gái thuộc về ngươi, chính nơi các nước xung quanh các ngươi mà các ngươi sẽ tậu lấy làm tớ trai tớ gái. ⁴⁵ Và cả nơi con cái những người ngụ cư ở nhờ xứ các ngươi, mà các ngươi sẽ tậu lấy, cùng nơi họ hàng chúng giữa các ngươi, những kẻ chúng đã sinh ra nơi xứ sở các ngươi: chúng sẽ là cơ nghiệp của các ngươi. ⁴⁶ Các ngươi sẽ trối chúng lại làm gia tài cho con cái các ngươi đến sau các ngươi để làm sở hữu cơ nghiệp: các ngươi bắt chúng làm nô lệ mãi mãi được; nhưng trên anh em các ngươi, con cái Israel, như một người với anh em mình, ngươi sẽ không hà khắc thống trị.

“⁴⁷ Khi lữ khách hay người ngụ cư nơi ngươi thành đạt, còn anh em ngươi ở với nó lại lâm túng bấn đành phải bán mình cho khách ngụ cư nơi ngươi, hay cho miêu duệ họ hàng lữ khách, ⁴⁸ nó bán mình rồi, nó sẽ có quyền được chuộc: một người nào trong các anh em nó sẽ chuộc lấy nó. ⁴⁹ Hay chú bác, hay là con chú bác nó sẽ chuộc lấy nó, hay người nào trong vòng cốt nhục thuộc họ hàng nó sẽ chuộc lấy nó, hay là nó lại thành đạt và tự chuộc lấy mình. ⁵⁰ Cùng với chủ đã tậu nó, nó sẽ tính từ năm bán mình đến năm Yobel sẽ đến, giá bạc bán nó cứ tùy vào số năm (mà tính) và kể như những ngày làm mướn. ⁵¹ Nếu còn nhiều năm, thì cứ tùy số các năm ấy mà khấu trừ trên số bạc tậu nó và trả tiền chuộc mình. ⁵² Nếu chỉ còn lại ít năm, đến năm Yobel,, thì nó sẽ tính tùy theo số năm mà trả tiền chuộc mình, ⁵³ kể từng năm, nó sẽ như người làm mướn nơi chủ tậu nó: người ta không được hà khắc khống chế trên nó trước mắt ngươi.

“⁵⁴ Nhược bằng nó không chuộc mình được như thế, thì nó sẽ được ra đi vào năm Yobel, nó và con cái nó với nó. ⁵⁵ Vì chỉ đối với Ta, con cái Israel mới là nô lệ, chúng là nô lệ của Ta, những kẻ Ta đã đem ra khỏi đất Aicập: Ta là Yavê, Thiên Chúa của các ngươi!