Việt Nam dịch
Đầu tháng, mồng một, trăng mới, trăng non…
Thường được nhắc cùng với sabbath và các kỳ lễ
Ezra 3:5 Sau ấy, chúng dâng những của lễ thiêu hằng hiến, luôn những của lễ về lễ trăng non và về các ngày lễ trọng thể …
Num 10:10 Trong những ngày vui mừng, trong các lễ trọng thể và đầu tháng của các ngươi…
1Ch 23:31 còn mỗi ngày sa-bát, ngày mồng một, và ngày lễ trọng thể….
2Ch 2:4 …bày bánh trần thiết luôn luôn, dâng của lễ thiêu về buổi sáng và về buổi chiều, hoặc trong ngày sa-bát, ngày mồng một, hay là trong những ngày lễ định… (sách này nhắc nhiều nên mình trích đại diện)
Neh 10:33 về bánh trần thiết, về của lễ chay thường dâng, về của lễ thiêu hằng hiến, về của lễ dâng trong ngày sa-bát, trong ngày mồng một, và trong các ngày lễ trọng thể..
Psam 81:3 Hãy thổi kèn khi trăng non, Lúc trăng rằm, và nhằm các ngày lễ chúng ta. 4 Vì ấy là một luật cho Y-sơ-ra-ên, một lệ do Ðức Chúa Trời của Gia-cốp.
Ezekiel 46:1 Chúa YHWH phán như vầy: Cổng của hành lang trong, ngó về phía đông, sẽ đóng luôn trong sáu ngày làm việc; nhưng ngày sa-bát thì sẽ mở, và ngày trăng mới cũng sẽ mở.
3 Những ngày sa-bát và ngày trăng mới, dân sự của đất sẽ thờ lạy trước mặt Ðức YHWH nơi lối vào hiên cửa ấy.
Hose 5:7 Chúng nó đã phỉnh dối Ðức YHWH, vì đã sanh những con cái ngoại tình. Ðến ngày trăng mới, chúng nó sẽ cùng sản nghiệp mình đều bị nuốt đi!
Khác với Sabbath
2 King 4:23 Chồng hỏi nàng rằng: Ngày nay chẳng phải đầu tháng, và chẳng phải ngày Sa-bát. vậy, nhân sao muốn đi đến cùng người? Nàng đáp: Mọi điều bình an.
Ezek 46:3 Những ngày sa-bát và ngày trăng mới, dân sự của đất sẽ thờ lạy trước mặt Ðức Giê-hô-va nơi lối vào hiên cửa ấy.
Lễ dâng ngày trăng mới
Num 28:11 Mỗi đầu tháng, các ngươi phải dâng cho Ðức YHWH hai con bò đực tơ, một con chiên đực, và bảy chiên con đực giáp năm, không tì vít, làm của lễ thiêu; 12 ba phần mười ê-pha bột lọc nhồi dầu dùng làm của lễ chay về mỗi con bò đực; hai phần mười ê-pha bột lọc nhồi dầu dùng làm của lễ chay về con chiên đực;13 một phần mười ê-pha bột lọc nhồi dầu dùng làm của lễ chay về mỗi con chiên con. Ấy là một của lễ thiêu có mùi thơm, tức một của lễ dùng lửa dâng cho Ðức YHWH.14 Lễ quán sẽ bằng phân nửa hin rượu nho về mỗi con bò đực, một phần ba hin về con chiên đực và một phần tư hin về mỗi con chiên con. Ấy là của lễ thiêu về các đầu tháng trong năm.15 Ngoại trừ của lễ thiêu hằng hiến và lễ quán cặp theo, cũng phải dâng cho Ðức YHWH một con dê đực làm của lễ chuộc tội.
Ezek 46:6 Ngày trăng mới, vua sẽ sắm một con bò đực tơ không tì vít, sáu con chiên con và một con chiên đực cũng phải cho không tì vít.7 Về của lễ chay, vua sẽ sắm một ê-pha theo con bò đực, một ê-pha theo con chiên đực, còn về các chiên con thì vua dâng chi tùy sức, và mỗi ê-pha đèo một hin dầu.
(Các đoạn trích dùng sách 1934, gần giống 1925, và mình chưa dịch lại)
Quan điểm cá nhân:
Ngày new moon là một ngày khác với ngày sabbath thứ 7 (có thể có tháng trùng có tháng không trùng). Nó được liệt kê chung với các ngày lễ, ngày sabbath. Của lễ dâng vào vào ngày trăng mới được liệt kê cùng với các lễ thường tiến, lễ dâng ngày lễ trọng và sabbath.
Không có chứng cứ nào cho thấy sabbath (thứ bảy) phải rơi vào New moon cả. Chứng cứ của nhóm Full moon không đủ, dù đưa cả sách ngụy thư Julibee vào cũng không có được 1 bằng chứng rõ ràng nào.
Tôn giáo Phật Giáo là nơi tổ chức ngày rằm và ngày mùng 1 nhiều nhất. Nhưng lại là để dành cho thần giả. Những Cơ đốc nhân – Kito hữu có vẻ bị bỏ quên ngày này? Mình cũng chưa tìm kỹ xem ngày này ngoài việc dâng của lễ thì có phải là ngày nghỉ không?
Ngày thứ 7 Đức Chúa Trời nghỉ ngơi nên gọi là sabbath (nghỉ ngơi). Ngày thứ 7 là đến sau ngày thứ 6.
Tháng thì tính theo tuần trăng, có tháng 28, 29,30… ngày, tùy thuộc trăng.
Năm tính theo mặt trời vì liên quan đến mùa màng.
Kỹ hơn để trích kinh thánh mình sẽ viết bài sau.
Về việc ngày sabbath phải giữ như thế nào cho đúng mình sẽ nghiên cứu và viết sau.
LỊCH DO THÁI
(bài viết cũ 14/3/2024)
)
Cha cũng cho mình bớt thắc mắc nhờ đọc đoạn 7.5 năm xây đền thờ vẫn tính 7 năm. Lần này Cha lại đánh động để mình tìm hiểu lịch Do Thái.
Comment từ Kiều Hưng. Cám ơn bạn 😁
Tà thuyết “Sa-bát mặt trăng” (Lunar Sabbath)
Một số người đưa ra thứ học thuyết quái đản rằng ngày Sa-bát của mạng lệnh thứ tư không phải tính theo chu kỳ bảy ngày, mà luôn rơi vào các ngày mùng 8, 15, 22 và 29 của mỗi tháng âm tính theo lịch mặt trăng. Bằng chứng mạnh nhất mà những người theo thuyết Lunar Sabbath này đưa ra là các phân đoạn trong sách [02] Xuất Hành, mà họ bảo rằng ngày Sa-bát đã rơi vào ngày 15 của 3 tháng liên tiếp, là tháng thứ nhất, thứ hai và thứ ba theo lịch Do Thái, là lịch tính theo chu kỳ mặt trăng (như lịch âm vậy).
Đúng là, nếu ngày Sa-bát được tính theo chu kỳ cứ 7 ngày, thì không thể có chuyện ngày 15 của ba tháng âm liên tiếp cùng rơi vào ngày Sa-bát được. Nếu điều trên thực sự có xảy ra, đó sẽ là một bằng chứng rất mạnh cho thấy ngày Sa-bát của mạng lệnh thứ tư được tính theo lịch tháng chứ không được tính theo chu kỳ tuần 7 ngày.
Tuy nhiên, nếu chỉ có 1 ngày 15, thậm chí không có ngày 15 nào trong ba tháng này có thể được chứng minh bằng Kinh Thánh là ngày Sa-bát của mạng lệnh thứ tư, thì toàn bộ lập luận “Sa-bát mặt trăng” sẽ sụp đổ hoàn toàn.
Chúng ta sẽ cùng kiểm chứng lập luận mà họ đưa ra trong cả ba phân đoạn thuộc sách [02] Xuất Hành, theo từng tháng một, xem có ngày 15 nào của ba tháng này có thể chứng minh được là ngày Sa-bát không.
1) Ngày 15 của tháng thứ nhất – [02] Xuất Hành 12.
Theo [02] Xuất Hành 12, ngày 14 của tháng thứ nhất là ngày Lễ Vượt Qua (câu 6, câu 11). Vào buổi chiều ngày 14 là lúc sinh tế Lễ Vượt Qua bị giết (câu 6), máu được bôi lên hai thanh cửa (câu 7), thịt được quay trên lửa và được ăn vào buổi tối ấy, tức là sau khi mặt trời lặn ngày 14, đến buổi tối thuộc ngày 15 (câu 8). Ngày 15 tháng thứ nhất chính là thời điểm Đức Chúa Trời dẫn dân Israel ra khỏi Ai Cập (câu 17, xem thêm [04] Dân Số 33:3). Khởi hành một chuyến đi xa nhọc mệt là điều mười mươi không được phép làm trong ngày Sa-bát, và đúng ra chỉ riêng việc Chúa đã dẫn họ khởi hành chuyến đi rời khỏi Ai Cập tiến vào hoang mạc vào ngày này, đã là đủ để chứng minh nó KHÔNG PHẢI là ngày Sa-bát trong Mười Mạng Lệnh rồi.
Bất chấp điều đó, những người theo thuyết “Sa-bát mặt trăng” vẫn kiên quyết cho rằng ngày 15 là một ngày Sa-bát của mạng lệnh thứ tư, với trích dẫn:
[03] Lê-vi 23:6-7 Và vào ngày mười lăm tháng này là lễ Bánh Không Men lên YHWH: các con hãy ăn bánh không men bảy ngày. Vào ngày thứ nhất sẽ là kỳ hội họp thánh cho các con, chớ làm bất cứ công việc lao động nào.
Thế nhưng, đây hoàn toàn không phải một câu quy định ngày Sa-bát hàng tuần của Mười Mạng Lệnh, mà là một trong những câu quy định một trong bảy ngày Sa-bát hàng NĂM của Israel trong thời Cựu Ước – đã làm rõ trong câu hỏi số 16 trong bài học ở trên. Quả nhiên, ngay câu 8 bên dưới cho chúng ta biết, sau khi ngày 15 – ngày đầu tiên của tuần lễ bánh Không Men – được chỉ định làm một ngày Sa-bát hàng năm, thì ngày 21 – ngày thứ bảy của tuần lễ bánh Không Men – cũng được chỉ định làm một ngày Sa-bát hàng năm, bất chấp việc nó chỉ cách ngày 15 có 6 ngày, thay vì 7 ngày!
[03] Lê-vi 23:8 Và các con hãy đem dâng tế lễ lửa lên YHWH bảy ngày. Vào ngày thứ bảy sẽ là kỳ hội họp thánh, chớ làm bất cứ công việc lao động nào.
Chính phân đoạn này mà những người theo thuyết “Sa-bát mặt trăng” sử dụng để tìm cách chứng minh ngày Sa-bát là ngày mùng 8, 15, 22, 29 của mỗi tháng theo lịch âm, lại phản chứng ngược lại luận điểm đó của họ, khi chỉ ra ngày 21 của tháng thứ nhất là một ngày nghỉ hoàn toàn tương đương với ngày 15!
Tóm lại, trong tháng thứ nhất:
– Ngày 15 là ngày di chuyển nên không thể là ngày Sa-bát của mạng lệnh thứ tư được.
– Điều đó kéo theo ngày mùng 8, 22, 29 cũng đều không thể là ngày Sa-bát.
– Ngày 15 tháng thứ nhất đã được lập làm một trong bảy ngày Sa-bát hàng NĂM, chứ không phải ngày Sa-bát hàng tuần trong Mười Mạng Lệnh.
– Ngày 21 tháng thứ nhất, chứ không phải ngày 22, tức là 6 ngày sau ngày 15 thay vì 7 ngày, đã được lập làm một ngày nghỉ hoàn toàn tương đương như ngày 15.
2) Ngày 15 của tháng thứ hai – [02] Xuất Hành 16.
[02] Xuất Hành 16:1-5 Và họ khởi hành từ Ê-lim, và cả hội chúng con cháu Is-ra-ên tiến vào đồng hoang Sin giữa Ê-lim và giữa Si-nai vào ngày mười lăm tháng thứ hai từ khi họ ra khỏi đất Ai Cập. Và cả hội chúng con cháu Is-ra-ên cằn nhằn với Mô-se và với A-rôn trong đồng hoang. Và con cháu Is-ra-ên nói với họ: “Giá mà chúng tôi chết bởi tay YHWH trong đất Ai Cập khi chúng tôi ngồi bên nồi thịt, khi chúng tôi ăn bánh no nê! Vì các ông đã đem chúng tôi ra đồng hoang này để giết cả hội đoàn này bằng cơn đói.” Và YHWH phán với Mô-se: “Kìa, Ta sẽ mưa bánh xuống cho các con từ trời, và dân chúng sẽ đi ra và lượm phần hàng ngày để Ta thử nghiệm họ xem họ có bước đi trong luật pháp Ta hay không. Và rồi, vào ngày thứ sáu thì họ sẽ chuẩn bị thứ họ đem về, và nó sẽ gấp đôi những gì họ lượm được hằng ngày.”
Những người theo thuyết “Sa-bát mặt trăng” ở đây lập luận rằng:
ngày 15 dân Is-ra-ên tiến vào hoang mạc Sin, họ oán trách Mô-se và A-rôn, và Chúa đã cho mưa mana xuống từ buổi sáng ngay sau đó là ngày 16 trong 6 ngày, đến ngày thứ bảy, có thể xác định là ngày 22, Kinh Thánh đã cho biết chính là một ngày Sa-bát. Vậy có thể xác định trong tháng thứ hai này, những ngày mùng 8, 15, 22 và 29 là những ngày Sa-bát.
Lập luận này thoạt nghe thì có vẻ hợp lý, tuy nhiên bị hổng ở một chỗ khiến cho toàn bộ lập luận sụp đổ: Kinh Thánh đâu có cho biết dân Is-ra-ên đã cằn nhằn với Mô-se và A-rôn vào cùng ngày 15 khi họ tiến vào hoang mạc Sin?
Lời văn chỉ cho biết: dân sự cằn nhằn sau khi họ đã vào trong hoang mạc, còn chính xác vào lúc nào, cùng ngày 15 hay mấy ngày sau đó, thì hoàn toàn không hề nói rõ.
Chúng ta hãy cùng đọc kỹ lại câu 1 và 2.
[02] Xuất Hành 16:1-2 Và họ khởi hành từ Ê-lim, và cả hội chúng con cháu Is-ra-ên tiến vào đồng hoang Sin giữa Ê-lim và giữa Si-nai vào ngày mười lăm tháng thứ hai từ khi họ ra khỏi đất Ai Cập. Và cả hội chúng con cháu Is-ra-ên cằn nhằn với Mô-se và với A-rôn trong đồng hoang.
Trên thực tế, câu Kinh Thánh còn cho biết thêm: ngày 15 của tháng thứ hai lại là một ngày nữa mà dân Israel phải di chuyển thay vì nghỉ ngơi (tiến vào hoang mạc Sin), nên không thể là một ngày Sa-bát của mạng lệnh thứ tư được.
Tóm lại, trong tháng thứ hai:
– Ngày 15 là ngày di chuyển nên không thể là ngày Sa-bát của mạng lệnh thứ tư được.
– Điều đó kéo theo ngày mùng 8, 22, 29 cũng đều không thể là ngày Sa-bát.
– Không hề có bằng chứng nào cho thấy dân chúng đã cằn nhằn cùng vào ngày 15.
– Không hề có bằng chứng nào cho thấy ma-na đã bắt đầu rơi vào ngày 16, hay ngày 16 là ngày thứ nhất của tuần, để rồi có thể kết luận ngày Sa-bát mà ma-na ngừng rơi sau đó chính là ngày 22.
3) Ngày 15 của tháng thứ ba – [02] Xuất Hành 19.
[02] Xuất Hành 19:1-2 Vào tháng thứ ba con cháu Is-ra-ên ra khỏi đất Ai Cập, vào ngày này, họ tiến vào đồng hoang Si-nai. Và họ khởi hành từ Rê-phi-đim và tiến vào đồng hoang Si-nai và đóng trại trong đồng hoang. Và tại đó, Is-ra-ên đóng trại trước núi.
Những người theo thuyết “Sa-bát mặt trăng” cho rằng thuật ngữ “vào ngày này” của câu văn Kinh Thánh là chỉ ngày 15 của tháng thứ ba, vì cũng vào ngày 15 của tháng thứ nhất dân Israel đã rời khỏi Ai Cập, cũng vào ngày 15 của tháng thứ hai họ đã vào hoang mạc Sin.
Lập luận ấy có thể tạm chấp nhận được đi. Thế nhưng căn cứ vào đâu mà nói rằng ngày 15 ấy là ngày Sa-bát?? Trên thực tế, trong chính câu văn Kinh Thánh này chúng ta lại được cho biết rằng:
ấy một lần nữa lại là một ngày mà dân Israel phải di chuyển thay vì nghỉ ngơi (tiến vào đồng hoang Si-nai),
và vì thế nó KHÔNG THỂ là ngày Sa-bát hàng tuần của Mười Mạng Lệnh được.
Tóm lại, trong tháng thứ ba:
– Ngày 15 là ngày di chuyển nên không thể là ngày Sa-bát của mạng lệnh thứ tư được.
– Điều đó kéo theo ngày mùng 8, 22, 29 cũng đều không thể là ngày Sa-bát.
Mỉa mai thay, chính cái “bằng chứng mạnh nhất” của những người theo thuyết “Sa-bát mặt trăng”, lại cung cấp cho chúng ta 12 bằng chứng phản chứng, là các ngày mùng 8, 15, 22 và 29 của cả ba tháng thứ nhất, thứ hai và thứ ba, ĐỀU KHÔNG PHẢI LÀ NGÀY SA-BÁT!
4) Đó là còn chưa kể đến:
– Cụm từ “bảy tuần lễ” theo lịch tiêu chuẩn sẽ là 49 ngày.
Nhưng nếu theo cái lịch “Sa-bát mặt trăng” này, bảy tuần lễ sẽ luôn luôn là 51-52 ngày (vì khoảng thời gian từ sau ngày 29 của một tháng, tức là từ ngày 30, cho đến ngày mùng 8 của tháng sau sẽ luôn nhiều hơn 7 ngày).
Trong khi đó [03] Lê-vi 23:15-16 và [27] Đa-ni-ên 9 đều xác nhận rằng “bảy tuần lễ” chỉ là 49 ngày mà thôi. Điều này phản chứng một cách thẳng thừng cái lịch Sa-bát mặt trăng này.
– Để thiết lập được thuyết “Sa-bát mặt trăng”, cần phải lôi được từ trong Kinh Thánh ra ít nhất 2 tháng cạnh nhau có cùng một ngày của cả hai tháng đều rơi vào ngày Sa-bát. Và điều này là không thể, vì cả Kinh Thánh chỉ có DUY NHẤT MỘT sự kiện mà một ngày Sa-bát của mạng lệnh thứ tư có thể lần được ra chính xác là ngày mùng mấy của tháng mà thôi:
sự kiện thập tự giá nơi Chúa JESUS hy sinh thân mình làm giá chuộc thế gian, được nói đến trong câu hỏi số 13 của bài.
– Cuộc chiến “Ấn của Đức Chúa Trời” và “Dấu của Con Thú” sẽ phải xoay quanh một thứ đủ đơn giản để một người có tư duy đơn giản cũng có thể dễ dàng nhìn rõ được và đưa ra quyết định cho linh hồn mình.
Thế nhưng toàn bộ cái thuyết “Sa-bát mặt trăng” này thì lại cực kỳ phức tạp cả về lập luận lẫn tính toán của nó, hoàn toàn không thể nhận biết bằng bất cứ một câu “Chúa phán rằng” rõ ràng và thẳng thừng nào trong Kinh Thánh cả.
Bản thân điều này đã cho thấy nó hẳn phải có vấn đề rồi.
Thực chất, cái thuyết “Sa-bát mặt trăng” này không gì hơn là một tà thuyết nhằm lừa dối những dân sự đã đang giữ ngày Sa-bát thứ bảy từ bỏ ngày thánh này, và lại còn là một tà thuyết được xây dựng trên nền tảng lập luận yếu kém lỏng lẻo đến thảm hại, mặc dù cực kỳ phức tạp để ngăn không cho những dân sự có tâm trí đơn giản có thể truy lùng được vấn đề đến tận gốc rễ và phát hiện được bản chất tà thuyết của nó,qua đó gây hoang mang, chấn thương đức tin cho họ.